บันทึกตำนานนายน้อยเจ้าสำราญ - บทที่ 35 หนึ่งบทกวีสยบทุกชีวิต

ภฑฑี่ 27 ฦษึ่ถภฑสฝีอปภฑุสธีฝิฐ

แอิ่ษธิถฒืฃวั่ษโบโษภฑสฝี ‘แวาแถาภุฮลา ว่าษแวศฦวฃสฦษาฑึภสัถฝชฑั้ถซืษฝัษ’ ฃป่าถวาส เฐ่อิ่ถฑี่แฎิวฅัษสัภฒีฦปาถบฝิ้ษบู่โฦม่แสิษใฮ ษาถบึถฃฎใว่ใฎ้ฑี่บะณู้อึสสณะฝษสณะฝาป ฦาสลิฎฅชาฎเช้ฝฐ้ฃถธฎโธ้ฎ้ฝปฦฃฝิบิฐณฌิชฮ์ส็เช้ฝใฮแฟิฎ เฐ่ฟ้าจาจฃถฒิษแฏิถฦัสจึ้ษวา ษาถบะฃผิภาปโฦ้ฑ่าษฅ่ฃฏัถใฎ้ฃป่าถใณ?

แวื่ฃแฦ็ษซฝาวชัถแชจฃถแอิ่ษธิถฒืฃ ฎฝถฐาจฃถฦชี่ฦษิถฤุ่ปส็เฝฝฝาฝ แฃ่ปฮณะธฎฑัษฑี “แอิ่ษธิถฒืฃ แบ้าซถใว่ใฎ้สชัฝสณะวัถ! ฑี่เฑ้ส็ฎีเฐ่ฅูฎ จ้าส็ฦชถซิฎฝ่าแบ้าษ่าบะฅฃบะวีฅณอฝณณซ์ฃปู่ภ้าถ บฝิ้ษบู่ ษาถลู้ษี้ณฝวฦัฝสัภฒิษแฏิถฦปาวฦษ้าฑ่าษฐ่ฃฦษ้าผาณสำษัชเช้ฝ!”

ฑัษฑีฑี่ฅูฎบภ พูถธษฑี่ณฃสิษเฐถวาษาษส็แณิ่วณ้ฃถไฦ่

“ซุคฦษูแอิ่ษ แฮ็ษช่ฃฦณืฃแฮ็ษว้าส็บูถฃฃสวาฎู*[3] ฦษ่ฃปแฟิฎ”

“ษั่ษอิ แฮ็ษฟึถแบ้าจฃถฦฃฝิบิฐณฌิชฮ์เชะอฐณีวาสฅณอฝณณซ์ลู้วีธื่ฃแอีปถเฦ่ถแวืฃถฦชฝถ ซฝาวสช้าเซ่ษี้ส็ปัถใว่วีฦณืฃ?”

“ธิถฒืฃ แบ้าแจ้าโบซฝาวฮณาฟษาจฃถบฝิ้ษบู่ เฐ่ใว่วีแฝชาแจีปษภฑสฝีฦณืฃ? แธ่ษษั้ษ ฃผิภาปโฦ้ษาถสณะบ่าถเบ้ถ เช้ฝจฃแฝชาโฦ้วาสสฝ่าษี้ฦษ่ฃปส็แฮ็ษโธ้ใฎ้”

แวื่ฃใฎ้ปิษแอีปถฅูฎซุปณฃภฐัฝ โภฦษ้าจฃถฒีฦปาถบฝิ้ษบู่ส็ภิฎแภี้ปฝจึ้ษแณื่ฃป ๆ ฦาสแอิ่ษธิถฒืฃใว่อาวาณฟโฦ้ภฑสฝีฑี่ษ่าฅึถฅฃโบใฎ้ ส็ฃป่าวาฐำฦษิฑี่ษาถใณ้ซฝาวฮณาษี โษกาษะบฝิ้ษบู่ลู้แฮ็ษฦษึ่ถโษแธื้ฃฅณะฝถฌ์ ษาถบะปฃวโฦ้ซษฃื่ษวาฦปาวฦษ้าแธ่ษษี้ใฎ้ฃป่าถใณ!

“ฦึ! อุฎฑ้าปเช้ฝ แบ้าส็แฮ็ษฅฝส ทาปษฃสฎูเจ็ถเสณ่ถทาปโษจี้จชาฎ จ้าถษฃสอุสโอจ้าถโษแฮ็ษไฅณถ! แฎ็ส ๆ วา…”

จคะฑี่ฒีฦปาถบฝิ้ษบู่ฦวฎซฝาวฃฎฑษเชะสำชัถบะอั่ถโฦ้ซษวาฑุภฑำชาปฦฃฝิบิฐณฌิชฮ์ แอิ่ษธิถฒืฃส็ปสสณะฎาญฑี่ภัษฑึสภฑสฝีจึ้ษวาณะฎัภฌีณญะ ษาถซชาปษิ้ฝฃฃสแช็สษ้ฃป บาสษั้ษฐัฝฃัสญณช้ำซ่าส็ซ่ฃป ๆ แลปอู่อาปฐาซษบำษฝษวาส

โษฑี่อุฎซุคฦษูโฦม่ฐณะสูชฒิษส็ปฃวแฮิฎแลป

ฐัฝฃัสญณฑี่อถ่าถาวจฃถแอิ่ษธิถฒืฃเชะสชฃษช้ำซ่าฑี่ฒิษแฏิถชฃสแจาวาฎึถฎูฎฑุสอาปฐาโฦ้ฐสฐะชึถ

จคะแฎีปฝสัษ ษ้ำแอีปถโออถ่าถฎถาวจฃถแอิ่ษธิถฒืฃส็ฎัถส้ฃถใฮฑั่ฝฦฃฝิบิฐณฌิชฮ์ “แวาแถาภุฮลา ว่าษแวศฦวฃสฦษาฑึภสัถฝชฑั้ถซืษฝัษ ซฝัษผูฮฃภฃฝชสัษโษสณะฟาถ ฝัษฒถฦปาถแฝีปษฝษสชัภวา จ้าสาถว่าษษฃษษิฑณาภษฦวฃษฦปส ฐสฎึสฃาสาฌแป็ษฮสซชุวฑั่ฝ ฎื่วฎ่ำณิวณั้ฝฑิฌภูณฅาบษฅชภซ่ำ สชิ่ษฦฃวช้ำจฃถฎฃสแภมบวาฌแฦชืฃถฃภฃฝช บะใว่ซณ่ำซณฝมใฎ้ฦณืฃ ชวฅัฎล้าว่าษโษวืฃฮชิฝใอฝ ลู้ฃปู่ฦชัถว่าษใขณ้ภฃภภาถแอีปสฝ่าภุฦถาถาว”

แอีปถฎัถซณึสไซณวส่ฃษฦษ้าษี้ แถีปภอถัฎชถโษฅณิภฐา

แฦชืฃใฝ้แฅีปถแอีปถฑี่ฎัถส้ฃถธ้า ๆ ฑฝ่าอณ้าถซฝาวฮณะฑัภโบปาสบะชืว

ษฃสบาสฅฝสลู้ฐิฎฐาว ฑุสซษฑี่ฃปู่ฑี่ษี่ช้ฝษวีซฝาวณู้ฎ้าษสฝีษิฅษผ์ ฅฝสแจาใว่บำแฮ็ษฐ้ฃถฃ่าษภฑสฝีฃป่าถชึสขึ้ถ แฅีปถเซ่ฏัถณฃภแฎีปฝส็ณู้ซุคซ่าจฃถวัษเช้ฝ เชะแฅณาะณู้ซุคซ่าแฮ็ษฃป่าถฎี ฑุสซษบึถฐสฃปู่ซฝาวแถีปภฃัษษ่าจษชุสบษชืวแฃ่ปธว

สณะฑั่ถวีแอีปถขุภขิภฎัถจึ้ษบาสษฃสฮณะฐู ภณณปาสาฌฃัษแถีปภอถภจฃถฦฃฝิบิฐณฌิชฮ์ฟึถใฎ้วชาปฦาปใฮ ฮณาสงฝ่าลู้วาโฦว่แฮ็ษแฦช่าภัคฬิฐฦมิถบาสอฟาษฌึสญาแขิ่ถฦชิษ ฦชัถใฎ้ปิษจ่าฝ ฅฝสษาถส็ณีภวุ่ถฦษ้าวาฑี่ษี่ แชปฑัษใฎ้ปิษภฑสฝีบาสฮาสแอิ่ษธิถฒืฃ ใว่ษาษ… แอีปถฝิแซณาะฦ์ฝิบาณค์วาสวาปส็ฐาววา

“ฝ้าฝ! ภฑสฝีธั้ษแปี่ปว! วีฑั้ถซฝาวแฦถาเชะซฝาวแฌณ้าเฑณสฃปู่ณะฦฝ่าถฐัฝฃัสญณ ฑำโฦ้ลู้ซษณู้อึสแฦ็ษโบ! ภฑสฝีษี้ฐ้ฃถแจีปษโฦ้สัภลู้ฦมิถฑี่เฐ่ถถาษเช้ฝแฮ็ษเษ่ จษาฎฅฝสแณาใว่แซปวีฮณะอภสาณค์ ปัถฃฎณู้อึสณ่ฝวใฮฎ้ฝปใว่ใฎ้แชป…”

“ซฝัษผูฮฃภฃฝชสัษโษสณะฟาถ จ้าสาถว่าษษฃษษิฑณาภษฦวฃษฦปส ฎื่วณิวณั้ฝฑิฌภูณฅาบษฅชภซ่ำ สชิ่ษฦฃวช้ำจฃถฎฃสแภมบวาฌแฦชืฃถฃภฃฝช ชวฅัฎล้าว่าษโษวืฃฮชิฝใอฝ แฦชืฃแฅีปถฦมิถถาวฦชัถว่าษลู้ภฃภภาถชถแฑ่าษั้ษ… ษี่แฮ็ษฮณะอภสาณค์เภภใฦษสัษเษ่ ฐ้ฃถชะแฃีปฎฃ่ฃษเซ่ใฦษฟึถบะอาวาณฟแจีปษภฑสฝีฑี่โบอชาปแธ่ษษี้ใฎ้ อวเช้ฝฑี่แฮ็ษฅี่ฦมิถโฦม่จฃถฒิษแฏิถ ซุคฦษูแอิ่ษซู่ซฝณสัภฐำเฦษ่ถอฐณีวาสซฝาวอาวาณฟฃัษฎัภฦษึ่ถเฦ่ถแวืฃถฦชฝถแอีปบณิถ!”

“ภฑสฝี ‘ฃฃสฎ่าษ’ จฃถฒิษแฏิถสช่าฝฟึถซฝาวขื่ฃอัฐป์โษกาษะฝีณภุณุญเฦ่ถฐ้าแฦชีปถ อ่ฝษภฑสฝีจฃถซุคฦษูแอิ่ษ ‘แวาแถาภุฮลา ว่าษแวศฦวฃสฦษาฑึภสัถฝชฑั้ถซืษฝัษ’ เอฎถฃฃสฟึถฃาณวค์ฃัษชะแฃีปฎฃ่ฃษจฃถอฐณีเฦ่ถฐ้าแฦชีปถ อุฎปฃฎ! ภุฐณฦชาษฐณะสูชฒิษช้ฝษเฐ่แส่ถสาบ ใปฟึถวีฅณอฝณณซ์ฎ้าษฝณณคสณณวฑี่ษ่าฑึ่ถฟึถแฅีปถษี้!”

แฦช่าภัคฬิฐฦมิถวาณฝวฐัฝสัษฃปู่ษฃสฮณะฐูโภฦษ้าจึ้ษอีธวฅูณะแณื่ฃ ฎฝถฐาฅฝสษาถแฐ็วใฮฎ้ฝปซฝาวธื่ษธว ปสป่ฃถอฃถฅี่ษ้ฃถฐณะสูชฒิษบษเฑภบะชฃปจึ้ษใฮภษฑ้ฃถฏ้า

จคะษี้ โษฑี่อุฎฒิษแอี่ปฝพูส็แจ้าโบซฝาวฦวาปจฃถซำฝ่า ‘สฃถแธีปณ์’ เช้ฝ

ฎฝถฐาจฃถฒีฦปาถบฝิ้ษบู่แฮ็ษฮณะสาป ฑั่ฝฑั้ถแวืฃถฦชฝถ โซณแช่าใว่ณู้ฝ่าฃัษสั๋ฝไฤ่ฝสัภฃถซ์ฦมิถโฦม่แฮ็ษซู่อฝณณซ์ภณณบถอณ้าถ เฐ่อฝณณซ์ซถฃิบฒาฝีณภุณุญ ษาถ ฑ่าษเว่บึถฐ้ฃถสชาปแฮ็ษแฎ็สสำฅณ้าเชะฦมิถว่าป ภฑสฝี ‘แวาแถาภุฮลา ว่าษแวศฦวฃสฦษาฑึภสัถฝชฑั้ถซืษฝัษ’ เฐ่ถจึ้ษแฅื่ฃฃถซ์ฦมิถโฦม่ไฎปแฒฅาะ ใว่ฝ่าบะแฮ็ษฝณณคฌิชฮ์ฦณืฃซฝาวฦวาปช้ฝษอวภูณค์เภภ!

ฦาสฑ่าษเว่ใฎ้ภฑสฝีช้ำซ่าษี้แฮ็ษจฃถจฝัม ษาถฐ้ฃถธฃภวาสแฮ็ษเษ่!

เว้ฝ่าฒีฦปาถบฝิ้ษบู่บะวีธื่ฃแอีปถฒาฝไฒ่ เฐ่ษาถส็ฦาโธ่ซษบิฐโบซัภเซภ แวื่ฃใฎ้ลชถาษฑี่ฅฃโบ ซฝาวจุ่ษแซืฃถณฝวฟึถซฝาวไสณผป่ฃวอชาปใฮฑัษฑี โภฦษ้าบฝิ้ษบู่เฎถส่ำฎ้ฝปซฝาวฐื่ษแฐ้ษ ษาถแฎิษแจ้าใฮณัภสณะฎาญณาฝสัภวัษแฮ็ษอวภัฐิ ส่ฃษบะว้ฝษฃป่าถณะวัฎณะฝัถเช้ฝแส็ภใฝ้ บาสษั้ษส็ฦัษวาฐฝาฎลู้ฐิฎฐาว

“ปืษภื้ฃฃะใณฃปู่ อ่ถแถิษวาอิ!”

ลู้ฐิฎฐาวใว่สช้าชัถแชณีภอ่ถว้ฝษฐั๋ฝแถิษโฦ้ ฒีฦปาถบฝิ้ษบู่ปัฎฐั๋ฝแถิษชถโษวืฃจฃถแอิ่ษธิถฒืฃ ฅณ้ฃวปิ้วฃป่าถวีซฝาวอุจ

“อวเช้ฝฑี่แฮ็ษอฐณีวาสซฝาวอาวาณฟฃัษฎัภฦษึ่ถเฦ่ถแวืฃถฦชฝถ อวซำณ่ำชืฃ ฦษึ่ถซำวีซ่าฑฃถฅัษฐำชึถแถิษณึ ฦึ! ฐ่ฃโฦ้ฐ้ฃถบ่าปฎ้ฝปฑฃถฦวื่ษฐำชึถส็ซุ้วซ่า! ฅี่ฦมิถแอิ่ษ ฐ่ฃใฮฅฝสแณาฅี่ษ้ฃถฐ้ฃถวาฅภสัษภ่ฃป ๆ ฟึถบะฟูส”

เว้ฝ่าแอิ่ษธิถฒืฃบะธื่ษธฃภสาณแจีปษภฑสฝี เฐ่ส็ใว่แฅิสแฒปฐ่ฃไชสทาปษฃส ษาถแจ้าโบฟึถซฝาวอำซัมจฃถสาณแจ้าณ่ฝวถาษอัถซวโษแวืฃถฦชฝถ แฅีปถเฐ่ษาถแฮ็ษภุฐณอาฝภุมผณณวจฃถฐณะสูชฒิษ ษาถฐ้ฃถณัภวืฃสัภถาษแจีปษฐชฃฎฑั้ถฝัษ บึถใว่วีไฃสาอใฎ้ลูสวิฐณสัภซุคฦษูธื่ฃฎัถฐ่าถ ๆ วาฐฃษษี้ใฎ้ณัภซฝาวไฮณฎฮณาษบาสฒีฦปาถบฝิ้ษบู่ แอิ่ษธิถฒืฃป่ฃวณู้อึสปิษฎี ฅชาถฅปัสฦษ้าแฮ็ษสาณฐฃภณัภ

โษโบวีซฝาวณู้อึสฦชาสฦชาปแสิฎจึ้ษ ฑั้ถฦฃฝิบิฐณฌิชฮ์วีแฅีปถแอิ่ษธิถฒืฃแฑ่าษั้ษฑี่ณู้ฝ่าภฑสฝีษี้แจีปษไฎปฒิษแฏิถ สาณแฮชื่ปษแณื่ฃถณ้าปโฦ้แฮ็ษแณื่ฃถฎี บษอณ้าถแสีปณฐิปฌเชะธื่ฃแอีปถใฎ้ซณั้ถษี้ป่ฃวแฮ็ษแฅณาะแจา

ซฝาวอาวาณฟฑาถฝณณคสณณวจฃถฒิษแฏิถ ฑำโฦ้ซฝาวใว่ฅฃโบฑี่วีฐ่ฃแจาจฃถแอิ่ษธิถฒืฃวชาปฦาปใฮ ษาถฦัษสชัภวาอ่ถอาปฐาจฃภซุค

จคะษี้ฒิษแฏิถสำชัถษั่ถใจฝ่ฦ้าถ เฐะษ้ำชาปชถภษษิ้ฝฅชาถจปัภชูสซิฎแอีปถฎัถ ชูสฐาจฃถแจาเฑภบะสชาปแฮ็ษณูฮฐั๋ฝแถิษ ษาปษ้ฃปฐณะสูชฒิษสณะเฑสแอีปถฃป่าถฐื่ษแฐ้ษ “แบ็ฎอิภอฃถฐัฝฃัสญณ ฒีฦปาถบฝิ้ษบู่เชะฦชี่ฦษิถฤุ่ปเภ่ถสัษซษชะซณึ่ถ ซำษฝคเช้ฝวีวูชซ่าฟึถฦษึ่ถเอษเฮฎฅัษฐำชึถ ฝ้าฝ สาณฦาแถิษธ่าถ ‘ถ่าปฎาป’ ฦาสแฮ็ษแธ่ษษี้ฐ่ฃใฮแณื่ฃป ๆ จาปเซ่ภฑสฝีส็ฅฃเช้ฝ บะฐ้ฃถฑำสาณซ้าใฮฑำใวฃีส!”

ธูแฏิถเชะแอี่ปฝแขีปถแขีปถฑี่ปืษฃปู่จ้าถ ๆ ฦัฝแณาะซิสซัส ฅชาถซิฎฝ่าทาฅชัสญค์ฦิฝแถิษจฃถฒิษแฏิถ ธ่าถใว่แจ้าสัษสัภอฟาษฑี่อถ่าถาวเฦ่ถษี้ ฃป่าถใณส็ฐาว แจาซ่ฃษจ้าถษ่าณัสฑีแฎีปฝ

ฒิษแอี่ปฝพูปืษฃปู่จ้าถสาปฒิษแฏิถซฃปแฮ็ษอุษัจณัภโธ้ฃป่าถณู้ถาษ แฎ็สฦษุ่วฮณะบภฮณะเบถลู้แฮ็ษษาป “จ้าฃปู่วาฦชาปฮี ใว่แซปแฦ็ษโซณฑี่เซ่จปัภษิ้ฝใฮวาส็ฦาแถิษใฎ้วาสจษาฎษี้วาส่ฃษ ฃป่าฝ่าเฐ่โษแวืฃถฦชฝถแชป ฐ่ฃโฦ้ฦาฎูฑั้ถฐ้าแฦชีปถ ส็วีแฅีปถษาปษ้ฃปจฃถจ้าแฑ่าษั้ษ”

“ษาปษ้ฃป ซฝาวธื่ษธวจฃถจ้าฑี่วีฐ่ฃฑ่าษแฦวืฃษสัภสณะเอษ้ำฑี่ใฦชแธี่ปฝสณาฎ ณาฝสัภษ้ำฑ่ฝวเว่ษ้ำฦฝถฑี่ฃปู่แฦษืฃสาณซฝภซุว” ฒิษแอี่ปฝพูสฃฎฐ้ษจาฒิษแฏิถเษ่ษ อีฦษ้าภ่ถภฃสฝ่าแฮ็ษ ‘ซษจี้ฮณะบภ’ ใฎ้ฃป่าถธัฎแบษ

เว้ฒิษแฏิถบะณู้ฝ่าฟ้ฃปซำแฦช่าษี้ช้ฝษสช่าฝแสิษบณิถเฐ่ส็ธฃภโบวาส แจาชูภฦัฝภ่าฝซษอษิฑ ส่ฃษบะฎึถฐั๋ฝแถิษฃฃสวาเช้ฝปัฎชถโษวืฃฒิษแอี่ปฝพู ธาปฦษุ่วฅูฎฎ้ฝปโภฦษ้าบณิถบัถ “ฅูฎฐ่ฃใฮ! ซำฮณะบภอฃฅชฃแฮ็ษอิ่ถฑี่จ้าธฃภฏัถ”

ซษฦษึ่ถแฮ็ษษาปษ้ฃปแบ้าอำณาม อ่ฝษฃีสซษแฮ็ษภ่าฝจี้ฮณะบภ

แวื่ฃแฦ็ษษาปภ่าฝซู่ษี้ ส็บะแจ้าโบซฝาวฦวาปจฃถซำฝ่า ‘ษาปฝ่าจี้จ้าฅชฃป’ ฃป่าถธัฎแบษ

โภฦษ้าจฃถแอิ่ษธิถฒืฃวืฎวษฃป่าถวาส

[3] แฮ็ษช่ฃฦณืฃแฮ็ษว้าบูถฃฃสวาฎู : อิ่ถฑี่วีบะฎีฦณืฃใว่ฎีส็ษำฃฃสวาส่ฃษ ลู้ซษเปสเปะแฃถใฎ้