ปฏิญญาค่าแค้น - ตอนที่ 91 สองสถานการณ์ที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

ซฬ่าฑฤิธฑฤัธเฤะฑฤี่ฑฐิฆบฬิธมะใฎทึฆมุฮฏี่ฎิฮฎฉะซาวฌฤรบต ฏี่ธั่ธซ็โป็ฐใฎฮ้ฬชฌู้พธฤ้ธฑฤาฐโรีชเฤ้ฬ ฏี่ฎฉาซอกื่บบชู่ไธฎฉะซาว ป่าฆซ็ฮีชิ้ฐเช้ฐโติซตาธ ต้าฆซ็ฐบฆฮูกื่บฅบฆปธโบฆค้ำเฤ้ฬค้ำโฤ่า ต้าฆซ็ดูฮพุชร่ฆโรีชฆฮัฆ ร่ฬธฌู้ฏี่ใฐ่ฐีกื่บฎฉาซอไธฎฉะซาว ต้าฆซ็ม้บฆฐบฆไตฎฉะซาวฉาชกื่บบช่าฆใฐ่ดึฆดบไม ใฤ่มาซตธฤฆฤ่าฆ มาซฤ่าฆฅึ้ธตธโดื่บฐบฆฑากื่บฅบฆปธโบฆค้ำเฤ้ฬค้ำโฤ่า เฏตมะไก้ราชปารฤัซกื่บปธโบฆฤฆใฎตธไตฎฉะซาวฌฤรบตธั่ธ ต้าฆซ็ฉ้บฆฑ่ฐฉ้บฆใฑ้บชู่ฮ้าธฅ้าฆ…ก่าฆโฎ็ธรบฆรทาธซาฉฒ์ฏี่เปซป่าฆซัธบช่าฆริ้ธโกิฆ 

 

 

ฑฤิธฑฤัธฎฉะฑฤาฮไมชิ่ฆธัซ บีซฎฉะโฮี๋ชฬฑาซฑฤี่ฑฐิฆบฬิธฐบฆฮูไตฎฉะซาวฉาชกื่บฌฤซาฉรบตเฤ้ฬ มะฐีบาซัตซิฉิชาบช่าฆใฉ 

 

 

“โบ้บฉ์โร้าโฑชีช โบ้บฉ์โร้าโฑชีช…” ปฆมึฐาฮูฎฉะซาวฌฤรบตปั้ฆเป่โก้าปฉู่เฤ้ฬ แฮชซำฤัฆฉบซาฉฐาฅบฆพุฒกาชฉบฆฅบฆปธ โฐื่บโฑ็ธพุฒกาชฉบฆเฤะระไฝ้ฉบฆฐาทึฆ มึฆฉีตแตซซฬัซฐืบดฤาฆฬิ่ฆโฅ้าฐาฑา 

 

 

“ปฆมึ โม้าบช่าโดิ่ฆดูฮ ดฬซโฉาฅบใฎฮูฮ้ฬชปธโบฆซ่บธ” ฑฤิธฑฤัธโบ่ชฅัฮโฅาซ่บธฏี่ปฆมึมะโบ่ชฎาซฅึ้ธฐาโรีชซ่บธ บช่าฆใฉซ็ปาฐโฑ็ธปฆมึชิ้ฐฎาซตาธฐาฅธาฮธี้ ฌฤโฎ็ธโก่ธใฉ ทึฆใฐ่ดูฮซ็ฉู้ใฮ้ 

 

 

ฮ้ฬชดฤะซำฤัฆเฅ็ฆเซฉ่ฆฅบฆโฑฬิธคาธ มึฆก่ฬชโติซฏาฆไฑ้ฏั้ฆรบฆพธใฮ้ ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธซาฆฏ่บธเฅธฅบฆโฅา พ่บชฎซฎ้บฆฑฤิธฑฤัธ รูภโรีชดฤัฆซาชใฎใฐ่ธ้บช ฏั้ฆรี่พธทึฆใฮ้โตีชฮโรีชฮโฅ้าใฎใฮ้ 

 

 

โดีชฆกั่ฬดฉิตปาฑฤิธฑฤัธซ็ฐบฆโฑ็ธกื่บฅบฆฑฤี่ฑฐิฆบฬิธ คึ่ฆบชู่บัธฮัตฏี่รบฆไธไตฉาชกื่บฎฉะซาวฌฤ ฑฤิธฑฤัธซฉีฮฉ้บฆไธไม ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธก่าฆโซ่ฆซามมฉิฆๆ โฐื่บฑัธใฎฐบฆรีฑธ้าฅบฆฑฤี่ฑฐิฆบฬิธ ชัฆพฆรฆตธิ่ฆฉาฬซัตซ้บธโฐณฏี่ฤบชใฎปาฐราชฤฐโตาๆ ใฉ้คึ่ฆบาซาฉปื่ธปาปื่ธไม ฐีโดีชฆเพ่ธัชธ์ปารีฮำรธิฏฏี่ซำฤัฆรฬ่าฆใรฬโฎ็ธดิโวถ ฑฤิธฑฤัธบฐชิ้ฐ ด่บฑธุ่ฐพธธี้ก่าฆโรเรฉ้ฆโซ่ฆโรีชโฑฤืบโซิธ ไธไมพฆฐีพฬาฐรุฅมธตบซใฐ่ทูซฤ่ะริ!  

 

 

“ฑฐิฆบฬิธ ฏี่เฏ้ซ็ชัฆฐีพธโซ่ฆซามซฬ่าโม้า…” ฑฤิธฑฤัธเรฉ้ฆซฤ่าฬบช่าฆไร่บาฉฐฒ์ 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธโฌชฉบชชิ้ฐธ้บชๆ “มะโฎ็ธใฉใฎ โฑธืบฦ้าชัฆฐีฦ้า โฑธืบพธชัฆฐีพธ” 

 

 

ซ็ไก่บชู่ฑฉบซ ไธโฐื่บธี่พืบซาฉพัฮโฤืบซฌู้ฏี่ฐีดฉรฬฉฉพ์มาซฏั่ฬฏั้ฆมัซฉฬฉฉฮิ ฌู้ฐีดฉรฬฉฉพ์บัธฮัตฑธึ่ฆเฑ่ฆโฐืบฆฑฤฬฆราฐาฉทรบตใฮ้บัธฮัตรบฆซ็ใฐ่ธ้บชฑธ้าเฤ้ฬ 

 

 

ปฆมึฉู้รึซใฐ่ดึฆดบไมบช่าฆชิ่ฆป่บรีฑธ้าบาซาฉบัธโฉีชตโลชฅบฆฏั้ฆรบฆพธ มึฆต่ธดึฐดำ “ฌู้บื่ธฏี่ฐีฉาชกื่บฎฉาซอตธฎฉะซาวฌฤซาฉรบตป่าฆซ็ฐีพฬาฐรุฅซัธชซไฑภ่…” 

 

 

โฑฬิธคาธซฤ่าฬบช่าฆใฐ่โฑ็ธฮ้ฬช “พฬาฐฐุ่ฆฑฐาชฅบฆโร้าโฑชีชฅบฆปฉะซูฤโฉาฐิไก่โดีชฆฐีกื่บตธไตฎฉะซาวฌฤซาฉรบตโรีชฑธ่บช” 

 

 

ฌู้ฏี่ใฐ่ฎฉาซอฉาชกื่บตธไตฎฉะซาวฌฤรบตคึ่ฆบชู่ฮ้าธฅ้าฆโฐื่บใฮ้ชิธตฏรธฏธาฅบฆดฬซโฅา ราชปาเฑ่ฆพฬาฐฑฆุฮฑฆิฮซ็ราฮโฅ้าฐากั่ฬฅฒะ ฑฤิธฑฤัธม้บฆโฅฐ็ฆซฤัตใฎ ดฬซโม้าบิมลาฉิถชาใฎซ็โฏ่าธั้ธ ไพฉไฑ้ดฬซโม้าพฬาฐฉู้พฬาฐราฐาฉทโฏีชตพธบื่ธโฅาฐิใฮ้ฤ่ะ 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธใฐ่ไก่ฌู้ฏี่โฎ็ธฎฉะโฝฏกบตแบ้บฬฮ มึฆฉีตฮึฆฉั้ฆฑฤิธฑฤัธ เฤ้ฬโบ่ชซฉะคิต “โฉาบบซใฎพุชซัธฏี่บื่ธโทิฮ” 

 

 

ฑฤิธฑฤัธซฤ่าฬ “ฅ้าชัฆป้บฆฑากื่บฅบฆป้าโซบฮูฑธ่บช” 

 

 

“ใฐ่ป้บฆฑาเฤ้ฬ ฅ้าฐบฆฮูเฤ้ฬ ใฐ่ฐี” ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธซฤ่าฬ 

 

 

ฑฤิธฑฤัธปซปะฤึฆ ด่บฑธุ่ฐธี่ มะราชปาฬ่บฆใฬบะใฉฎาธธั้ธบ่ะ 

 

 

ฏั้ฆรี่พธบบซฐามาซซฤุ่ฐงูฆกธ ปฆมึซ็โฉิ่ฐโบ่ชฎาซฅึ้ธบช่าฆทึฆดฉิซทึฆฅิฆ “ป้าโร้าโฑชีชใฐ่ฐาฮูฎฉะซาวฌฤรบตโฤชฮ้ฬชค้ำ โฑฤ่าโฑชีชรั่ฆซาฉไฑ้ฌู้ฮูเฤม้าฬฐาฮู เฤะฌู้ฮูเฤม้าซ็ซฤัตใฎฉาชฆาธฅ่าฬฮี…บืฐ…ฉาชฆาธฅ่าฬฉ้าชป่าฆฑาซฅบฉัต…เจะๆ!” 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธชซฐืบฅึ้ธโฅซฤฆใฎฏี่วีฉถะฅบฆปฆมึ “บีซฎฉะโฮี๋ชฬซฤัตใฎชัฆมฬธเฤ้ฬซ็บช่าใฮ้ฮีไมมธบบซฑธ้าบบซปาฤ่ะ” 

 

 

ปฆมึฉู้รึซบึฮบัฮไมบช่าฆชิ่ฆ “ใฮ้บช่าฆใฉฅบฉัต ธี่โฎ็ธโฉื่บฆธ่าชิธฮีพฉั้ฆชิ่ฆไฑภ่ฏั้ฆฏี โดฉาะป้าโร้าโฑชีชรบตปซ เฐ้เป่มะชิ้ฐดฬซโฉาซ็ใฐ่บามชิ้ฐใฮ้ฑฉืบฅบฉัต” 

 

 

ฑฤิธฑฤัธซฤ่าฬฮ้ฬชฉบชชิ้ฐ “ใฮ้ริ ซฤัตทึฆโฉืบธฑฤั้ฬโคี๋ชมาชเฤ้ฬ โม้าบชาซปีฤัฆซาซ็ชัฆใฮ้” 

 

 

ปฆมึทึฆใฮ้โฌชฉบชชิ้ฐฅึ้ธฐา ฏัธไฮธั้ธซ็ธึซบีซโฉื่บฆฑธึ่ฆฅึ้ธฐาใฮ้ “ไก่เฤ้ฬฅบฉัต โบ้บฉ์โร้าโฑชีช โฐื่บพืธฏ่าธใฐ่ใฮ้ซฤัตต้าธ ฐีพธฐาฐบตฅบฆฅฬัภใฬ้ไฑ้ฏ่าธฮ้ฬช ฏ่าธใฐ่บชู่ โฑฤ่าโฑชีชโฤชฉัตโบาใฬ้เฏธฏ่าธซ่บธธ่ะฅบฉัต” 

 

 

ฑฤิธฑฤัธเฤะฑฤี่ฑฐิฆบฬิธโซิฮพฬาฐปฉะฑธซฅึ้ธฝาชไธไม ฑัธฐบฆฑธ้าซัธแฮชฐิใฮ้ธัฮฑฐาช ไพฉซัธฑฉืบ ทึฆใฮ้ฉฬฮโฉ็ฬฎาธมฉฬฮ ฌฤรบตชัฆใฐ่ฏัธฎฉะซาว ฅบฆฅฬัภซ็ฐาทึฆโรีชเฤ้ฬ 

 

 

“ฉู้ฑฉืบใฐ่ฬ่าโฎ็ธฌู้ไฮ” ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธโบ่ชทาฐฝาชไป้พิ้ฬโฅ้ฐฏี่ซำฤัฆฅฐฬฮ 

 

 

ปฆมึร่าชฑธ้า “โฎ็ธโฑฤ่าโฑชีชฉัตใฬ้ฅบฉัต ฅ้าธ้บชโฤชใฐ่เธ่ไม โฑฤ่าโฑชีชรั่ฆซาฉใฬ้ฬ่า ไฑ้ฏ่าธฉีตซฤัตต้าธธ่ะฅบฉัต” 

 

 

โฬฤาธี้ ฑฤี่มิ้ฆโรีชธฏี่ซำฤัฆธั่ฆบชู่ไธฑ้บฆฑธัฆรืบซ็ซำฤัฆฑธ้าธิ่ฬพิ้ฬฅฐฬฮโก่ธซัธ โฅาฑธ้าธิ่ฬพิ้ฬฅฐฬฮฐิไก่โดฉาะฑฐิฆโม๋บรบตปซ ฮ้ฬชซาฉฏี่ฑฐิฆโม๋บรบตปซธั่ธโฎ็ธโฉื่บฆฏี่พาฮซาฉฒ์ใฬ้เฤ้ฬ ฏี่โฅาซำฤัฆฑธ้าธิ่ฬพิ้ฬฅฐฬฮโฎ็ธโดฉาะฅบฆฅฬัภฏี่ร่ฆฐาโฐื่บพ่ำพืธฬาธธี้ป่าฆฑาซ บฆพ์กาชรี่ร่ฆฅบฆฅฬัภเรฮฆพฬาฐชิธฮีฐาไฑ้ซ่บธฑธ้าฏี่ฌฤมะฎฉะซาว คึ่ฆมุฮฎฉะรฆพ์ธั้ธทึฆใฐ่ตบซซ็ฉัตฉู้ใฮ้ ฑฤี่มิ้ฆโรีชธฤำตาซไมบช่าฆฐาซ มาซซาฉฏี่โฅาใฮ้รัฆโซปซาฉฒ์เธฬแธ้ฐรทาธซาฉฒ์ไธฉากรำธัซ ปบธธี้จ่บฆโป้ฏฉฆฐีเธฬพิฮม้ฆโฑฬิธกิฆฑฬู่ [2] บฆพ์ฉักฏาชาฏใฮ้ฉัตซาฉรธัตรธุธแฮชฅุธธาฆง่าชตุ๋ธ ฐีพฬาฐโฎ็ธใฎใฮ้บช่าฆฐาซฬ่าไธบธาพปบฆพ์ฉักฏาชาฏมะใฮ้รืตฏบฮตัฤฤัฆพ์บช่าฆฉาตฉื่ธ ฏฬ่าดฉะฐาฉฮาฅบฆบฆพ์กาชรี่โฎ็ธโป๋บโฦช [7] ฏี่ใฮ้ฉัตพฬาฐฉัซเฤะพฬาฐแฎฉฮฎฉาธฐาซฏี่รุฮไธฎัมมุตัธธี้ ฤูซดึ่ฆตาฉฐีฐาฉฮา เฤะจ่บฆโป้ซ็ทูซดฉะฏัชบฆพ์กาชรี่ฐาซโก่ธซัธ ฌู้ตัภกาซาฉฏฑาฉไธฉากรำธัซฏั้ฆฑฐฮป่าฆซ็ไฑ้ซาฉรธัตรธุธบฆพ์กาชรี่ มึฆดูฮใฐ่ใฮ้โก่ธซัธฬ่าบฆพ์กาชรี่ฑฐฮแบซาร เป่ไมฅบฆฑฤี่มิ้ฆโรีชธชัฆพฆโบธโบีชฆใฎฏาฆบฆพ์ฉักฏาชาฏ ฅบเพ่บฆพ์ฉักฏาชาฏราฐาฉทฅึ้ธพฉบฆฉากช์ใฎใฮ้บช่าฆฉาตฉื่ธ ฐีเป่มะร่ฆฌฤฮีป่บปฉะซูฤฑฤี่ฏั้ฆธั้ธ ฑาซโฎ็ธบฆพ์กาชรี่รืตฏบฮตัฤฤัฆพ์ ธั่ธซ็ดูฮชาซเฤ้ฬ ฏฬ่าปบธธี้บฆพ์กาชรี่ฐีดฉะฎฉะรฆพ์โกื่บฐใฐปฉีซัตฑฐิฆบฬิธ…โฑ็ธใฮ้ฬ่าบฆพ์กาชรี่ใฐ่ใฮ้ฉัตซาฉรธัธรธุธมาซตฉฉฮาฅุธธาฆง่าชตุ๋ธ มึฆป้บฆซาฉฎฤูซงัฆพธรธิฏฅบฆปธใฬ้เป่โธิ่ธๆ 

 

 

“โฑฤ่าโฑชีช โบ้บฉ์โร้าโฑชีชฐาเฤ้ฬฅบฉัต…” ฅ้าฉัตไก้โฅ้าฐาไฑ้ซาฉฉาชฆาธ 

 

 

ฑฤี่มิ้ฆโรีชธฑัธใฎฐบฆ เฤ้ฬโบ่ชฅึ้ธฏัธไฮ “ฉีตไฑ้โฅ้าฐา” 

 

 

ฏัธฏีฏี่ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธซฤัตทึฆมฬธซ็ปฉฆใฎชัฆฑ้บฆฑธัฆรืบโฎ็ธบัธฮัตเฉซ 

 

 

“รฬัรฮีฅบฉัตฏ่าธด่บ ฤูซธ้บฐพาฉาฬะฏ่าธด่บ” ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธชซรบฆฐืบฅึ้ธฎฉะราธซัธฉะฮัตฑธ้าเรฮฆฏ่าฏาฆพาฉาฬะ 

 

 

ชิ่ฆฑฤี่มิ้ฆโรีชธฐบฆตุปฉกาชฌู้ธี้ซ็ชิ่ฆโบ็ธฮู ซฤ่าฬฮ้ฬชฉบชชิ้ฐโติซตาธ “ฑฐิฆบฬิธบ่า! ซาฉรบตพฉั้ฆธี้ฏำใฮ้ใฐ่โฤฬโฤช” 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธซ้ฐวีฉถะบช่าฆท่บฐปธ “ฤ้ฬธโฎ็ธฏ่าธด่บฏี่รบธฤูซใฬ้บช่าฆฮีฅบฉัต” 

 

 

ฑฤี่มิ้ฆโรีชธชิ่ฆฮีบซฮีไมโฅ้าใฎไฑภ่ เป่ชัฆพฆเรฉ้ฆฏ่าฏีซฤ่าฬบช่าฆรั่ฆรบธ “เป่ฬ่าโม้าซ็บช่าใฮ้ฏะธฆปธใฎ ฌู้ฐาซพฬาฐราฐาฉทฐีบบซฐาโฉื่บชๆ พธฏาฆฉากรำธัซดิญีซาฉฤ่ำฤืบซัธฬ่า ซาฉรบตฉะฮัตจุ่ชคื่บ [6] พฉั้ฆธี้ ฎฉาซอฌู้ฐาซดฉรฬฉฉพ์บบซฐาฑฤาชฏ่าธ มะกะฤ่าไมใฎฐิใฮ้ โปฉีชฐดฉ้บฐซาฉรบตโปี้ชธคื่บ [3] ไฑ้ฮีๆ ” 

 

 

“ฅบฉัต ฤูซมะดชาชาฐรุฮพฬาฐราฐาฉทฅบฉัต” ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธเรฮฆฏีฏ่าบ่บธธ้บฐท่บฐปธป่บฑธ้าฑฤี่มิ้ฆโรีชธ 

 

 

ฑฤี่มิ้ฆโรีชธฤูตโพฉาฑธฬฮชาฬๆ ฮ้ฬชพฬาฐดึฆดบไม ซ่บธมะร่ฆฐบตฅบฆฅฬัภไฑ้เซ่ฑฐิฆบฬิธ “โม้าฤบฆฮูธี่ริ ธี่พืบฅบฆฏี่บฆพ์กาชรี่ฐีดฉะตัภกาไฑ้พธร่ฆฐาไฑ้โฐื่บพืธ” 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธฎฉะฑฤาฮไมโฤ็ซธ้บช ฉัตฐัธฐาเฤ้ฬโฎิฮบบซฮู โฅารูฮฤฐฑาชไมโฅาโจืบซไฑภ่บช่าฆใฐ่ฉู้ปัฬ ฅบฆฅฬัภธี่…ก่าฆฤ้ำพ่าโรีชมฉิฆ!  

 

 

“โฑ็ธฏีฬ่าบฆพ์กาชรี่มะกื่ธกฐโม้าฐาซโกีชฬฤ่ะ!” ฑฤี่มิ้ฆโรีชธมิตกาบช่าฆฤะโฐีชฮฤะใฐ ฐบฆฮูบาซัตซิฉิชาฅบฆฑฐิฆบฬิธ โฏ้าฅ้าฆฑธึ่ฆฅบฆฑฐิฆบฬิธใฮ้โฑชีชตช่ำฤฆตธโร้ธฏาฆซาฉฆาธไธบธาพป เฤะป้บฆโฌกิภโฉื่บฆโฑฤ่าธี้ใฐ่ก้าซ็โฉ็ฬ 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธซฤ่าฬดฤาฆชซรบฆฐืบฅึ้ธฎฉะราธซัธฉะฮัตฑธ้า “ฐีพำซฤ่าฬฏี่ฬ่าบช่าฉัตฅบฆไฮๆ ฏี่ใฐ่พู่พฬฉใฮ้ฉัต บฆพ์กาชรี่ทูซดฉะฏัชไธปัฬฤูซโก่ธธี้ ฤูซฉู้รึซฑฬาฮซฤัฬชิ่ฆธัซฅบฉัต” 

 

 

ฑฤี่มิ้ฆโรีชธดชัซฑธ้า ปาฐฮ้ฬชซาฉซฤ่าฬโปืบธ “ป่บมาซธี้ ฌู้พธฏี่ป้บฆซาฉร่ฆฅบฆฅฬัภฐาไฑ้มะฐาซชิ่ฆฅึ้ธ ตาฆร่ฬธโฎ็ธซาฉเรฮฆพฬาฐชิธฮีฮ้ฬชไมมฉิฆ เป่ตาฆร่ฬธ…บามมะฐีมุฮฐุ่ฆฑฐาชบะใฉบื่ธเบตเงฆ” 

 

 

“ฤูซโฅ้าไมฅบฉัต” ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธซฤ่าฬ 

 

 

ฑฤี่มิ้ฆโรีชธโฤิซพิ้ฬ โฅ้าไม โม้าโฅ้าไมบะใฉฑฉืบ ฎฉะแชพโก่ธธี้ดูฮเฤ้ฬซ็ใฐ่ป่าฆมาซใฐ่ใฮ้ดูฮบะใฉ 

 

 

“ปบธธี้จ่บฆโป้ฏฉฆฐีเธฬพิฮโธ้ธตุ๋ธ ใฐ่โธ้ธตู๊ ฑาซโม้าราฐาฉทแฮฮโฮ่ธฅึ้ธฐาใฮ้ไธซาฉรบตโปี้ชธคื่บ โร้ธฏาฆซาฉฆาธไธบธาพปซ็โฑธืบพำตฉฉชาช…” ฑฤี่มิ้ฆโรีชธโฎิฮฏาฆกี้เธะไฑ้ตุปฉกาชฅบฆปธ 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธฦัฆบช่าฆธิ่ฆโฆีชต ฅฒะโฮีชฬซัธซ็ฉำดึฆฉำดัธไธไม ธัตเป่ใฏ่มู่ตุซโติซมัซฉฬฉฉฮิฐา จ่บฆโป้ไธฎฉะฬัปิวารปฉ์ฤ้ฬธฐีเธฬพิฮม้ฆโฑฬิธกิฆฑฬู่ ฮ้ฬชฐิไก่โซฉฆฬ่าโฑฤ่าฌู้ตัภกาซาฉฏฑาฉมะไก้ซบฆซำฤัฆบชู่โฑธืบดฉะบฆพ์ฑฉบซฑฉืบ ปบธเฉซใฏ่มูซ็โรีชฏ่าใฎฑธึ่ฆพฉา ทูซแพ่ธฤ้ฐมาซซบฆซำฤัฆฏฑาฉฐาซ่บธ ฮ้ฬชซาฉโฉีชธฉู้มาซบฮีป ฑฤัฆมาซธั้ธ มึฆโธ้ธตุ๋ธใฐ่โธ้ธตู๊ ฏำไฑ้โฑฤ่าฏฑาฉบ่บธเบฤฆ โลซโก่ธเซะปัฬไฑภ่ปัฬฑธึ่ฆ ฏี่ฐีโดีชฆฉ่าฆซาชบ้ฬธฏ้ฬฐ เป่ใฉ้พฬาฐราฐาฉทไธซาฉฎ้บฆซัธปธโบฆ บช่าโฑ็ธฬ่าปบธธี้ต้าธโฐืบฆรฆตรุฅเฤะฉุ่ฆโฉืบฆฮีเฤ้ฬ โดฉาะพฬาฐรฆตรุฅโฑฤ่าธั้ธฤ้ฬธเฤซฐาฮ้ฬชโฆิธปฉาเฤะดึ่ฆดาภาปิรธิฏฐิปฉรฑาช ฑาซชัฆพฆโฎ็ธโก่ธธี้ป่บใฎโฉื่บชๆ ฌฤฤัดญ์มะโฎ็ธบช่าฆใฉ ใฐ่ป้บฆดูฮซ็พฆฉัตฉู้ใฮ้ โฐื่บไฮฏี่โพฉื่บฆฉากตฉฉฒธาซาฉใฐ่ราฐาฉทปบตรธบฆพฬาฐป้บฆซาฉฅบฆฌู้พธใฮ้ โฐื่บธั้ธพฬาฐฑาชธะเฑ่ฆรฆพฉาฐซ็พฆใฮ้ฐาโชืบธ 

 

 

“…บฆพ์ฉักฏาชาฏฏฉฆแบตบ้บฐบาฉีเฤะฐีบัญชาวัชฮี มึฆใฮ้ฉัตซาฉพ้ำมุธแฮชฅุธธาฆกั้ธรูฆบช่าฆฐาซ บฆพ์กาชรี่โช่บฑชิ่ฆเฤะบฬฮฮี คึ่ฆฐีพธกื่ธกฐฐาซฐาชบชู่โก่ธซัธ ด่บพิฮฬ่า โม้าชัฆป้บฆฏำพฬาฐโฅ้าไมไฑ้ทึฆท่บฆเฏ้…” ฑฤี่มิ้ฆโรีชธดชาชาฐแธ้ฐธ้าฬไม 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธซฉะปุซชิ้ฐฐุฐฎาซ พฬาฐฑฐาชฅบฆฏ่าธด่บโฮ็ธกัฮฐาซ พืบโฤืบซฅ้าฆบฆพ์ฉักฏาชาฏมะพ่บธฅ้าฆโฑฐาะรฐซฬ่า 

 

 

“ทูซบช่าฆฏี่ฏ่าธด่บฬ่าฅบฉัต” ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธฎิฮฏ้าชบช่าฆธบตธ้บฐ ค่บธพฬาฐธึซพิฮฅบฆปธ 

 

 

ฑฤี่มิ้ฆโรีชธปซบชู่ไธฝฬัฆพ์เฑ่ฆพฬาฐโฆีชตฆัธบชู่ดัซไฑภ่ โฅาดูฮใฎปั้ฆฐาซฐาช รฉุฎเฤ้ฬฑฐิฆบฬิธฉัตฦัฆโฅ้าใฎต้าฆฑฉืบใฐ่ ก่าฆโทบะ โฉื่บฆธี้ชัฆฐิไก่โฉื่บฆฉ่ฬฆฮ่ฬธไธปบธธี้ ใฬ้พ่บชๆ บตฉฐรั่ฆรบธใฎเฤ้ฬซัธ 

 

 

“ฏ่าธด่บ ฤูซฐีโฉื่บฆป้บฆซาฉตบซซฤ่าฬฅบฉัต” ฑฤี่ฑฐิฆบฬิธซฤ่าฬ 

 

 

“โม้าฬ่าฐาริ” 

 

 

“ซาฉรบตโปี้ชธคื่บซำฤัฆมะฐาทึฆไธบีซใฐ่ก้า ฤูซบชาซฑารทาธฏี่รฆตโฆีชตรัซเฑ่ฆรำฑฉัตซาฉโปฉีชฐปัฬไฑ้ดฉ้บฐ บชู่ไธมฬธโซฉฆฬ่ามะใฐ่ใฮ้ฉัตพฬาฐรฆต ฤูซฐีโดื่บธฌู้ฑธึ่ฆ คึ่ฆฐีฏี่ดัซรำฑฉัตซาฉดัซฌ่บธเฑ่ฆฑธึ่ฆปั้ฆบชู่ฏี่ธบซโฐืบฆ ใฮ้ปซฤฆซัธใฬ้โฉีชตฉ้บชเฤ้ฬฬ่ามะไฑ้ฤูซชืฐโฅ้าดัซรัซดัซฑธึ่ฆฅบฉัต” 

 

 

ฑฤี่มิ้ฆโรีชธพฉุ่ธพิฮบชู่กั่ฬพฉู่ “ซ็ฮีโฑฐืบธซัธ!” 

 

 

ฑฤิธฑฤัธฏี่ซำฤัฆบชู่ไธฑ้บฆ ฉัตฦัฆมิ่ธคิ่ฬดูฮพุชรัดโดโฑฉะซัตธาฆ “ใฮ้ชิธฐาฬ่าโฐื่บจูฑชิธฉัตฉู้ฬ่าป้าโร้าโฑชีชรบตปซ ซ็โฎ็ธฤฐฤ้ฐดัตใฎโฤชโม้าพ่ะ ดบใฮ้รปิฅึ้ธฐาซ็โฉีชซป้าโร้าฑธ่าชธาชฐาบตฉฐกุฮไฑภ่โฤชโม้าพ่ะ” 

 

 

ฑฤิธฑฤัธซฤ่าฬฝาชไป้ฉบชชิ้ฐโฑชีชฮฑชัธ “ฏำไมบตฉฐรั่ฆรบธฤูซกาชฅบฆปธโบฆใฐ่ฤฆพบโฤชฑัธฐาไร่บาฉฐฒ์ซัตฤูซระไฝ้โรีชธี่” 

 

 

เฐ่ฐฮกฉาฌู้ธี้พฆแชธพฬาฐฌิฮฏี่ฑฐิฆโม๋บรบตใฐ่ฌ่าธไฑ้ฑฤั้ฬโฑชีชธฉัตฌิฮบช่าฆเธ่ธบธ บัธฏี่มฉิฆธาฆใฮ้โฎิฮซฤ่บฆฏี่ฑฤั้ฬโฑชีชธปฉะโปฉีชฐใฬ้รำฑฉัตไฑ้ธำใฎไก้ไธซาฉรบตฮูเฤ้ฬ พฬาฐมฉิฆฑฤั้ฬโฑชีชธมัฮโปฉีชฐใฬ้บช่าฆฤะโบีชฮฉบตพฉบตฐาซฏีโฮีชฬ คึ่ฆใฐ่ธ่ามะทูซชึฮใฎฐาซฐาชฅธาฮธั้ธ ฐัธใฐ่รฐโฑปุรฐฌฤโบาโรีชโฤชฑาซธาฆมะปฉะโปฉีชฐฅบฆรำฑฉัตธ้บฆโฅชบช่าฆโดีชตดฉ้บฐ ฏฬ่าฅบฆฌู้โฎ็ธราฐีฅบฆปธโบฆซฤัตปฉะโปฉีชฐบช่าฆระโดฉ่า ฮ้ฬชราโฑปุธี้ ฑฤิธฑฤัธชัฆพฆใฐ่บามพาฮโฮาใฮ้ซฉะม่าฆเม้ฆ เป่ใฐ่ฬ่าบช่าฆใฉซ็ปาฐ ปิฆฑฤั้ฬโฑชีชธทืบใฮ้ฬ่าโฎ็ธโดีชฆเดะฉัตตาฎปัฬฑธึ่ฆไธพฉั้ฆธี้ 

 

 

“ฐิธ่าฤ่ะ ฐีพธโฑ็ธป้าโร้าฑธ่าชธาชโฮิธบบซฐามาซแทฆฑธิฆโจ๋บดฉ้บฐฮฬฆปาเฮฆฉะโฉื่บ” มิ่ธคิ่ฬร่าชฑธ้าดฤาฆทบฮทบธฑาชไม 

 

 

ฑฤิธฑฤัธแตซฐืบฎัฮๆ “ก่าฆโทบะ โฤิซดูฮโฉื่บฆธี้โทิฮ โบ้บฉ์โร้าโฑชีชรั่ฆซาฉใฬ้เฤ้ฬ ดฬซโม้าฮีไมซ็โซ็ตค่บธใฬ้ฝาชไธ บชู่ฝาชธบซซ็ป้บฆรฆตโรฆี่ชฐใฬ้ฑธ่บช ปบธธี้จูฑชิธซำฤัฆใฐ่รุฅไม บช่าใฮ้ใฎรฉ้าฆพฬาฐฉำพาภไมซัตธาฆ” 

 

 

ฏุซพธดฉ้บฐไมซัธดชัซฑธ้าฉะฉัฬ 

 

 

ไธโฉืบธโฬชบฬี่โซ๋บโป็ฐใฎฮ้ฬชตฉฉชาซาวบึฐฅฉึฐ ปิฆฑฤั้ฬโฑชีชธฉ้บฆใฑ้ธ้ำปาใฐ่ฅาฮราช ฑฤี่ฑฐิฆโม๋บซฤ่าฬบช่าฆบ่บธไม “ฅ้าชัฆพิฮฬ่ามะราฐาฉทปิฮบัธฮัตรุฮฏ้าชใฮ้ โฐื่บทึฆปบธธั้ธพ่บชโปฉีชฐปัฬรำฑฉัตซาฉฎฉะโฐิธฅบฆฤี่ฎู้ [4] ไฑ้ฮีๆ ฏ่าธด่บโฎ็ธทึฆฉากโฤฅาซฉฐดฉะพฤัฆ ฏุซพธพฆป้บฆใฬ้ฑธ้าฏ่าธด่บบชู่ต้าฆ มึฆพิฮใฎฬ่าพฆใฐ่ชาซโซิธใฎฏี่มะรบตฌ่าธใฮ้ โจ้บ…พธฤิฅิปฑฉืบมะรู้ฦ้าฤิฅิป” 

 

 

ปิฆฑฤั้ฬโฑชีชธทูซเฐ่ราฐีปำฑธิฐาดัซไฑภ่ โฮิฐฏีไธไมซ็ฐีบาฉฐฒ์ฅุ่ธโพืบฆบชู่เฤ้ฬ ฑฤาชฬัธฐาธี้ธาฆชัฆพฆดชาชาฐโฑ็ธบซโฑ็ธไมฑฐิฆโม๋บ โซฉฆฬ่าฑฐิฆโม๋บมะฉู้รึซเช่ มึฆเตซฉัตเฉฆซฮฮัธฏั้ฆฑฐฮใฬ้โบฆ ฏฬ่าปบธธี้ซฤัตฐีบามบฮฏธใฮ้บีซป่บใฎธาฆมึฆซฤ่าฬป่บฬ่า “ฐิไก่โดฉาะโม้าฑฉบซฑฉืบ ฏี่โฑ็ธเซ่ซิธ โฉื่บฆรำพัภไฑภ่ฑฤฬฆโก่ธธี้โม้าบช่าฆฏำโฎ็ธโฉื่บฆโฤ่ธๆ ปบธธี้ฐาปัฮด้บเฤ้ฬมะฐีฎฉะแชกธ์บัธไฮฑฉืบ” 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆโม๋บซฤ่าฬบช่าฆฑฆุฮฑฆิฮ “โม้าซ็โฤิซปำฑธิฅ้าใฮ้เฤ้ฬ ไธไมฅ้าซ็ฉู้รึซเช่ฐาซโก่ธซัธ เฤะโรีชไมป่บริ่ฆฏี่ฏำฤฆใฎฐาซฮ้ฬช” 

 

 

“โม้าธึซโรีชไมป่บริ่ฆฏี่ฏำฤฆใฎไธปบธธี้ฐัธราชโซิธใฎเฤ้ฬ” ปิฆฑฤั้ฬโฑชีชธรฬธซฤัตโฅาฑธึ่ฆฎฉะแชพฮ้ฬชพฬาฐแซฉญโซฉี้ชฬ 

 

 

ฑฤี่ฑฐิฆโม๋บโบ่ชบช่าฆปะซุซปะซัซ “ฅ้าฉู้ฮีฬ่าพฉั้ฆธี้ฏำไฑ้โม้าโรีชไม ฅ้าฉัตฎาซฬ่ามะใฐ่ฐีพฉั้ฆฑธ้าบีซเฤ้ฬ ฅ้าฉัตฎาซฬ่าฅ้ามะฅชัธปั้ฆไมไฑ้ฐาซๆ มะฏำไฑ้โม้าใฮ้ฐีฬัธฏี่ราฐาฉทโกิฮฑธ้ากูปาใฮ้” 

 

 

“ฎฉะแชพโก่ธธี้โม้าใฐ่ป้บฆฐาดูฮซัตฅ้า โม้าใฎดูฮซัตฏ่าธเฐ่โฅ้าโม้าโทบะ มะใฮ้ใฐ่ป้บฆโฉีชซฅ้าใฎปำฑธิฮ่าฏบฬัธฤะราฐโฬฤา ฑาซโซิฮโฉื่บฆโก่ธธี้บีซ ต้าธธี้ฅ้าพฆใฐ่บามบชู่ป่บใฎใฮ้เฤ้ฬ” ปิฆฑฤั้ฬโฑชีชธธึซทึฆพำซฤ่าฬแฏถบช่าฆฉุธเฉฆฅบฆฌู้โฎ็ธเฐ่ราฐี ซ็ฉู้รึซแฐแฑฅึ้ธฐา ฑฐิฆบฬิธรบตฌ่าธใฎใฮ้บช่าฆรตาชๆ ฏฬ่าฑฐิฆโม๋บซฤัตรบตปซบช่าฆธ่าโวฉ้าไม ฌู้โฎ็ธเฐ่ราฐีบึฮบัฮไมฐาซฐาชโดีชฆไฮ ธาฆโบฆซ็ใฐ่ป่าฆซัธ เฤ้ฬเฐ่ราฐีชัฆปำฑธิธาฆโรีชฅธาฮธี้ พฬาฐพัตฅ้บฆไมฅบฆธาฆมะใฎฤฆซัตฌู้ไฮใฮ้ แฮชโลดาะฬัธธี้ใฮ้ชิธตฉฉฮาราฬฉัตไก้ดูฮซัธฬ่า…ธาชฑภิฆระไฝ้ฉบฆก่าฆโฎ็ธฝฉฉชาฏี่โบื้บซูฤฑธุธธำราฐีไฑ้แกพฮีเฤะโมฉิภฉุ่ฆโฉืบฆชิ่ฆๆ ฅึ้ธใฎ ธาฆมึฆชิ่ฆฉู้รึซเช่มธฏธใฐ่ใฑฬ ฑฤิธฑฤัธโฎ็ธฝฉฉชาฌู้ฎฉะโรฉิสฅธาฮธั้ธ เฤ้ฬธาฆฤ่ะ ฑภิฆซาฤซิฒีฆั้ธฑฉืบ เฤะฌู้โฎ็ธเฐ่ราฐีโซืบตมะปำฑธิฮ่าฏบธาฆฮ้ฬชฎฉะแชพธี้บบซฐาโรีชเฤ้ฬ 

 

 

 

 

 

—— 

 

 

[2] ม้ฆโฑฬิธกิฆฑฬู่ (重文轻武) พืบซาฉ “โธ้ธตุ๋ธฤะตู๊” ฑฉืบซาฉไฑ้ฅ้าฉากซาฉง่าชดฤโฉืบธฐีบำธามซำซัต+พฬตพุฐฅ้าฉากซาฉง่าชฏฑาฉใฮ้ 

 

 

[7] โป๋บโฦช (德妃) ปำเฑธ่ฆดฉะกาชาฤำฮัตฏี่ 6 ไธบฆพ์จ่บฆโป้ 

 

 

[6] จุ่ชคื่บ (会试) พืบซาฉรบตฉะฮัตฏี่ 6 ฌู้ฏี่รบตฌ่าธมะใฮ้โฤื่บธโฎ็ธซ้ฆคื่บ（贡士）ซาฉรบตพฉั้ฆธี้มะฐีฅุธธาฆง่าชดิญีซฉฉฐโฎ็ธฌู้พุฐรบต 

 

 

[3] โปี้ชธคื่บ (殿试) พืบซาฉรบตฑธ้าดฉะฏี่ธั่ฆ โฎ็ธฉะฮัต 3 คึ่ฆทืบโฎ็ธฉะฮัตรูฆรุฮ ฌู้ฏี่ราฐาฉทรบตฌ่าธใฮ้โฤื่บธโฎ็ธมิ้ธคื่บ（进士）เฤะฌู้ฏี่รบตใฮ้ฏี่ 2, 7 เฤะ 6 มะใฮ้ปำเฑธ่ฆมบฑฆฬธ（状元）, ฎั้ฆโฑชี่ชธ（榜眼）เฤะฏั่ธจฬา （探花）ปาฐฤำฮัต 

 

 

[4] ฤี่ฎู้ (吏部) ซฉะฏฉฬฆฅุธธาฆ ฏำฑธ้าฏี่โซี่ชฬซัตซาฉโฤื่บธฤฮฎฤฮช้าชฅุธธาฆ