เปิดระบบสุดโกงอัปสกิลหมอ - บทที่ 1769 ความจริง ปรากฏ
“คุณหมอ ขอร้องเถอะครับ คุณอย่าโม้เลย! ผมใกล้ตาย
แล้ว คุณจะไม่ถามผมหน่อยเหรอว่าผมยังมีอะไรที่ต้องการ
ไหม คุณทำแบบนี้ ผมรู้สึกเหมือนดูหนังอยู่เลย!”
คำพูดนี้ของผู้ป่วยทำให้เฉินชางหน้าแดงทันที
ไม่ง่ายเลยกว่าจะเอ่ยถ้อยคำที่ทรงภูมิเป็นพิเศษออกมา
ได้ ไม่คิดเลยว่าจะถูกผู้ป่วยรายนี้ทำให้หมดท่า
หาว่าฉันโม้เสียได้!
แบบนี้มัน…
เกินไปแล้ว!
ทุกคนที่อยู่รอบข้างก็ยิ้มเจื่อน
ผู้ป่วยหัวเราะเสียงขื่นขม จู่ๆ ก็ไม่ได้กลัวมากเท่าไรแล้ว
“เฮ้อ…อย่างมากก็แค่ตายนี่นา! ผมก็ปลงแล้วละครับ
ถึงยังไงความตายก็มากะทันหันมากอยู่แล้ว ไม่ทันได้เจ็บปวด
ครอบครัวผม ต้องถูกใครสาปไว้แน่ๆ…”
เมื่อเผชิญกับเหตุการณ์แบบนี้ ทุกคนก็อธิบายไม่กระ
จ่างเช่นกัน
ถึงอย่างไรนี่ก็เป็นเรื่องที่เห็นๆ กันอยู่
ประหลาดคลุมเครือ ไม่ใช่โรคด้านพยาธิวิทยาทางหัวใจ
ก่อนหน้านี้ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจดูก็ปกติดี ทำไมอยู่ดีๆ ถึง
มีอาการหัวใจห้องล่างเต้นแผ่วรัวเฉียบพลันล่ะ
จุดนี้เห็นชัดว่าอยู่เหนือขอบเขตความเข้าใจของทุกคน!
ในความเป็นจริง!
สำหรับสิ่งต่างๆ ที่ยากจะเข้าใจ มนุษย์เราหาทาง
คลี่คลายไม่ได้ ก็ชอบจัดพวกมันเข้าหมวดหมู่เรื่องลี้ลับและ
เหนือธรรมชาติตามความเคยชิน
อย่างเช่นของจำพวกคำสาป!
ในอดีตเมื่อนานมาแล้ว โรคระบาด โรคมาลาเรียและ
ไข้หวัดใหญ่ก็ล้วนเรียกว่าคำสาปทั้งนั้นไม่ใช่หรือ
ดังนั้น ถึงแม้หมอหลายคนในห้องจะทราบดีว่า
ไม่ใช่คำสาป แต่…เห็นได้ชัดว่าหาเหตุผลมารองรับไม่ได้
เห็นชัดเจนว่าผู้ป่วยสิ้นหวังไปแล้ว!
เฉินชางอดชี้แจงไม่ได้ “คุณไม่ได้โดนสาปอะไรหรอก
ครับ ครอบครัวของคุณก็น่าจะไม่โดนเหมือนกัน! แต่เป็นโรคที่
ค่อนข้างประหลาดอย่างหนึ่ง! ตอนที่บรรดาพี่ชายของคุณล้ม
ป่วยกะทันหัน อาการน่าจะไม่ต่างจากคุณใช่ไหม”
ผู้ป่วยชะงักไปเล็กน้อย หลังจากย้อนทบทวนอย่าง
ละเอียดก็เอ่ยว่า “พี่ใหญ่กับพี่รองล้วนมีอาการในระหว่างที่
หลับ ส่วนพี่สามเป็นตอนเซ่นไหว้…”
เฉินชางพยักหน้ารับ “ถูกต้องครับ สถานการณ์ของ
พวกเขาน่าจะเหมือนกันหมด เป็นโรคชนิดหนึ่งที่เรียกว่าโรค
ไหลตาย[1]!”
ผู้ป่วยตะลึงงัน ส่วนกลุ่มหมอเวรรอบห้องก็เริ่มขมวดคิ้ว
กันหมด
เห็นได้ชัดว่าไม่เคยเฉียดใกล้โรคหายากประเภทนี้
มาก่อน
ถูกต้อง!
โรคประเภทนี้เรียกได้ว่าเป็นโรคหายาก
อัตราเกิดโรคต่ำมาก มีไม่ถึงหนึ่งในพันด้วยซ้ำ
ซึ่งเรื่องนี้เป็นเพราะมีอัตราเกิดสูงในแถบเอเชีย แต่ใน
แถบยุโรป โรคนี้มีอัตราเกิดโรคค่อนข้างต่ำ ดังนั้นจึงมีรายงาน
ข่าวน้อยมากเช่นกัน
ถึงขั้นที่เพิ่งมีการเอ่ยถึงเมื่อปี 1996
กว่าจะได้รับการยอมรับอย่างแท้จริงก็ล่วงเข้าศตวรรษที่
21 แล้ว เพิ่งค้นคว้าได้ไม่นานจริงๆ
ดังนั้นโรคนี้จึงไม่ได้รับการยอมรับในวงกว้างนัก!
ผู้ป่วยอดถามไม่ได้ “แต่…ผลตรวจสุขภาพผมส่วนใหญ่
ก็ปกติดีไม่ใช่เหรอครับ”
“ผมตรวจสภาพหัวใจหมดแล้วด้วย ไม่ว่าจะเป็นคลื่น
ไฟฟ้าหัวใจหรืออัลตราซาวด์สี ไหนจะเอกซเรย์อะไรนั่นด้วย
ผมจ่ายเงินไปตั้งสองสามพัน ไม่เคยตรวจเจอปัญหาอะไร
ทั้งนั้น! ผู้อำนวยการ เข้าใจผิดไปหรือเปล่าครับ”
เฉินชางส่ายหน้า “ไม่ผิดครับ โรคประเภทนี้เป็นแบบนี้
ครับ! โดยพื้นฐานแล้วหัวใจของผู้ป่วยโรคไหลตายจะ
ไม่มีการเปลี่ยนแปลงด้านพยาธิวิทยาใดๆ เลย ต่อให้มี ก็เป็น
อาการที่ความก้าวหน้าทางการแพทย์ในปัจจุบันยังตรวจสอบ
ไม่พบ! เนื่องจากโรคไหลตายคือโรคจากคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
เป็นหลัก มีสาเหตุจากความผิดปกติทางพื้นฐานพันธุกรรม”
พวกจางเสวี่ยเลี่ยงมองเฉินชาง ค่อนข้างละอายใจจน
หน้าแดงขึ้นมา!
ว่ากันตามตรง แม้แต่พวกเขาก็คิดว่านี่คือคำสาปแล้ว
เช่นกัน!
ถึงอย่างไรก็มีหลายอย่างที่อธิบายได้ไม่กระจ่างจริงๆ
“ผู้อำนวยการเฉิน เรื่องนี้…สรุปโรคไหลตายสังเกตยังไง
กันแน่ครับ”
เฉินชางยื่นผลคลื่นไฟฟ้าหัวใจให้จางเสวี่ยเลี่ยง อธิบาย
อย่างละเอียด
“อันที่จริงโครงสร้างหัวใจของผู้ป่วยปกติมาก ดังนั้น
ตอนที่พวกเราสังเกตผลคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ควรจะไตร่ตรองให้
มากหน่อย!
ผลคลื่นไฟฟ้าหัวใจของโรคไหลตายจะมี ‘อาการ
เชื่อมโยงสามประการ’ เป็นลักษณะพิเศษ: แขนงประสาทข้าง
ขวาของการนำไฟฟ้าในหัวใจผิดปกติ การนำไฟฟ้าในอกด้าน
ขวา V1-V3[2] คลื่น ST[3] ยกสูงคล้ายโดมหรืออานม้า คลื่น
T[4] ผันผวนหรือแผ่ออกสองทิศทาง
ในทางคลินิก ส่วนใหญ่แล้วภาวะหัวใจห้องล่างเต้นแผ่ว
รัว หรือภาวะหัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะแบบโพลิมอร์ฟิก[
5]ก่อให้เกิดอาการวูบบ่อยๆ ถึงขั้นที่สิ้นใจเฉียบพลันได้!”
“ดังนั้น โดยทั่วไปแล้วพวกคุณต้องอ่านวิทยานิพนธ์ให้
มากๆ ไม่ใช่ว่าผู้ป่วยคิดว่าโดนคำสาปแล้วพวกคุณก็พลอยคิด
แบบเขาไปด้วย!”
ถึงแม้ผู้ป่วยจะฟังไม่เข้าใจ แต่ก็โล่งใจแล้ว!
เนื่องจากหากสิ่งที่ผู้อำนวยการเฉินพูดเป็นความจริง
เช่นนั้นก็เห็นได้ชัดว่าตนไม่ได้โดนคำสาปอะไร
พอคิดมาถึงตรงนี้ ผู้ป่วยอดพรูลมหายใจยาวๆ ไม่ได้!
“เฮ้อ…ผู้อำนวยการเฉิน ถ้าพวกเราสี่พี่น้องได้พบคุณเร็ว
กว่านี้หน่อยก็คงดีมาก! ตอนนี้ดีขึ้นแล้ว… อยู่ดีๆ ทั้งครอบครัว
ก็กลายเป็นแบบนี้ ทำให้ภรรยาของผมหอบลูกหนีไปด้วย คิด
ว่าผมโดนสาป ตอนนี้คนในหมู่บ้านผมเอาแต่ลือกันว่าบ้านผม
ไปล่วงเกินสิ่งอาถรรพ์เข้า ทำให้ตอนนี้คนทั้งบ้านโดนสาป!”
กล่าวมาถึงตรงนี้ ชายหนุ่มน้ำตาไหลอาบหน้าแล้ว
เขาถอนหายใจไม่หยุดหย่อน!
หลังจากทุกคนได้ยินก็ถอนหายใจอย่างจนใจเช่นกัน
ความรู้สึกล้มเหลวของคนเป็นหมอคือแบบนี้สินะ
หากพวกเขามีความรู้มากขึ้น มีความเข้าใจมากขึ้น
…จะช่วยเหลือคนได้มากขึ้นใช่ไหม
เส้นทางการแพทย์สายนี้ หนักหนาและยาวไกลจริงๆ
ไม่ใช่ว่าเทคนิคการแพทย์ก้าวหน้าขึ้นก็โอเคแล้ว
จำเป็นต้องมีกระบวนการเผยแพร่ความรู้สู่มวลคนด้วย
ซึ่งในขั้นตอนนี้ จำเป็นต้องใช้ความพยายามของคน
หลายรุ่นหรือหลายสิบรุ่นเลยทีเดียว
เวลานี้สภาพจิตใจของผู้ป่วยแจ่มใสขึ้นแล้ว ดวงตา
เต็มไปด้วยความมุ่งมั่น!
“ผู้อำนวยการเฉิน ผมอยากมีชีวิตอยู่ครับ! จริงๆ นะ
พวกเขาพูดกันว่าครอบครับผมไปล่วงเกินสิ่งอาถรรพ์ ผม
จะทำให้พวกเขาได้เห็นว่าผมยังรอดอยู่! และผมจะไม่อยู่รอด
อย่างเดียวเท่านั้น แต่จะใช้ชีวิตเป็นอย่างดีด้วย! ใช้ชีวิตอย่าง
เป็นผู้เป็นคน!”
เฉินชางพยักหน้า เอ่ยยิ้มๆ ว่า “ครับ เชื่อผมเถอะ ใครก็
เอาตัวคุณไปไม่ได้หรอก!”
หน้าที่ในงานสายการแพทย์อาจจะเป็นแบบนี้สินะ
สิ่งที่ต้องเยียวยาไม่ใช่แค่สุขภาพร่างกายของผู้คน
เท่านั้น แต่รวมถึงจิตใจด้วย!
เรื่องโรคภัยไม่ได้เคี่ยวกรำเพียงร่างกายเท่านั้น แต่ยัง
ส่งผลต่ออีกหลายสิ่ง
อย่างเช่นเคสคำสาปครั้งนี้ มันกลืนกินจิตวิญญาณและ
เจตจำนงของมนุษย์ไปด้วย
เฉินชางพยักหน้าเอ่ยว่า “นับจากนี้ไป เลี่ยงกีฬาแอคทีฟ
สูง เลี่ยงการดื่มสุราหนักๆ ห้ามสูบบุหรี่ คืนนี้สังเกตอาการ
ไปก่อน พรุ่งนี้พวกเราจะผ่าตัดกันครับ!”
ผู้ป่วยพยักหน้า “ขอบคุณครับ ผู้อำนวยการเฉิน! คุณ
ยอดเยี่ยมจริงๆ ต่างจากหมอเก๊พวกนั้นทางบ้านเรา…”
เฉินชางส่ายหน้า ไม่ได้เอ่ยตอบ แต่เดินออกจากห้อง
ผู้ป่วยไป
เขาไม่อยากเหยียบย่ำเพื่อนร่วมอาชีพ
ถึงอย่างไร… พวกเขาก็ไม่มีระบบ
เมื่อออกจากห้องผู้ป่วย จางเสวี่ยเลี่ยงอดถามไม่ได้
“ผู้อำนวยการเฉิน ควรผ่าตัดแบบไหนครับ
ไม่มีความเปลี่ยนแปลงทางพยาธิวิทยาเลยไม่ใช่เหรอครับ”
เฉินชางกล่าวว่า “ผ่าตัดฝังเครื่องกระตุกหัวใจ ครับ
อันที่จริงนี่คือวิธีป้องกันการเสียชีวิตจากภาวะหัวใจหยุดเต้น
เฉียบพลัน แค่ต้องฝังเครื่องกระตุ้นหัวใจไฟฟ้าครับ ในปัจจุบัน
นี่คือวิธีรักษาแบบรูปแบบเดียวที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่า
ป้องกันความเสี่ยงเสียชีวิตเฉียบพลันของผู้ป่วยโรคไหลตายได้
”
จางเสวี่ยเลี่ยงพยักหน้า “ผู้อำนวยการเฉิน ทำงานกับ
คุณมีแรงกดดันมากเกินไปแล้วจริงๆ นึกถึงตอนพวกเราเข้ามา
พร้อมกัน ไม่คิดเลยว่าคุณจะเก่งขนาดนี้”
เฉินชางโอบไหล่จางเสวี่ยเลี่ยง เอ่ยอย่างไม่วางมาด
สักนิด “เฮ้อ นี่เป็นเรื่องของพรสวรรค์น่ะ!”
จางเสวี่ยเลี่ยงเห็นเฉินชางเอ่ยหยอก ก็บ่นด้วยรอยยิ้มว่า
“โอหัง!”
ทั้งสองหัวเราะออกมาทันที!
[1] โรคไหลตาย (Brugada Syndrome) โรคที่เกิดจาก
ความผิดปกติทางพันธุกรรม ทำให้การนำเกลือแร่โซเดียม
เข้าออกเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจมีความผิดปกติ ซึ่งส่งผลให้เกิด
หัวใจเต้นผิดจังหวะและเสียชีวิตกะทันหันในระหว่างที่หลับอยู่
จัดเป็นโรคที่สามารถถ่ายทอดผ่านทางกรรมพันธุ์
[2] V1 คือช่องซี่โครงที่ 4 ช่วงขอบขวาของกระดูก sternum
V2 คือช่องซี่โครงที่ 4 ช่วงขอบซ้ายของกระดูก sternum
V3 จะอยู่ช่วงกึ่งกลางระหว่าง V2 และ V4 ที่เป็นช่องซี่โครงที่
5 ในแนวกึ่งกลางของ clavicle ข้างซ้าย
[3] คลื่น ST (ST segment) เป็นส่วนหนึ่งในคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
อยู่ระหว่างกลุ่มคลื่น QRS กับคลื่น T ปกติกินระยะเวลา
ประมาณ 0.08 – 0.12 วินาที (80 – 120 มิลลิวินาที) ปกติอยู่
ในแนวเดียวกับ isoelectric line อาจสูงหรือต่ำกว่าแนวปกติ
เล็กน้อยได้
[4] คลื่น T (T wave) แทนการ repolarization (การคืนตัว)
ของหัวใจห้องล่าง รูปร่างตามปกติจะมนและไม่สมมาตร
เล็กน้อย ความสูงปกติจะไม่เกิน 5 mm in limb leads ไม่เกิน
10 mm in chest leads
[5] โพลิมอร์ฟิก (Polymorphic VT) คืออาการที่หัวใจห้องล่าง
จะเต้นพลิ้วสลับไปมาระหว่างซ้ายขวาอย่างไร้แบบแผนทำให้
หมดสติและเสียชีวิตกะทันหัน หากไม่ได้รับการรักษาอย่าง
ทันท่วงที Heart Block หัวใจจะเต้นช้าผิดจังหวะ เนื่องจาก
อัตราของห้องหัวใจบนและห้องหัวใจล่างไม่สัมพันธ์กัน