ขาดทุนไม่อั้น ขอแค่ฉันได้เป็นเศรษฐี - บทที่ 1082 มาตรการรับมือของบริษัทขนส่งดั้งเดิม
บทที่ 1082 มาตรการรับมือของบริษัทขนส่งดั้งเดิม
วันพฤหัสบดีที่ 31 พฤษภาคม
เซี่ยงไฮ้ สํานักงานใหญ่เซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสคอร์เปอเรชัน
ปัจจุบันเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสคอร์เปอเรชันเป็นผู้นําในอุตสาหกรรมจัดส่งด่วน
ภายในประเทศ โดยครองธุรกิจจัดส่งด่วนกว่าครึ่ง
โดยทั่วไปจะครอบคลุมนครระดับจังหวัดขึ้นไปทั่วประเทศและนครระดับอําเภอ
ขึ้นไปในพื้นที่พัฒนาแล้ว โดยเฉพาะพื้นที่รอบๆ เซี่ยงไฮ้ ซึ่งบรรลุเป้าหมายการจัดส่ง
ไร้จุดบอดและกําลังเริ่มทดสอบบริการจัดส่งข้ามชาติ
แต่ชื่อเสียงของเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสไม่ค่อยดีเท่าไหร่
บริษัทนี้ก่อตั้งมาได้เกือบยี่สิบปีแล้ว การพัฒนาและเติบโตอย่างรวดเร็วหลักๆ มา
จากกลยุทธ์ระบบแฟรนไชส์ โดยมีข้อได้เปรียบขนาดใหญ่ด้านการครองส่วนแบ่ง
ตลาดอย่างรวดเร็วในช่วงที่อุตสาหกรรมจัดส่วนด่วนเติบโตชนิดพุ่งพรวด
แต่ตอนที่อัตราการเติบโตของอุตสาหกรรมชะลอตัวลงและบริษัทเติบโตผ่านช่วง
พัฒนา โดยเปลี่ยนจากยุคของการเร่งเติบโตไปเป็นยุคจัดการบริหารอย่างละเอียด
ข้อเสียของระบบแฟรนไชส์ก็เริ่มเห็นได้ชัดเจนขึ้น
ส่วนหนึ่งคือผังเครือข่ายซับซ้อนเกินไปและบริหารจัดการได้ยาก บริษัทผู้ลงทุน
แฟรนไชส์หลายเจ้ามีอํานาจต่อรองสูงมาก ทําให้สํานักงานใหญ่ควบคุมทิศทางได้
ลําบาก คุณภาพการบริการที่แตกต่างกันอาจส่งผลกระทบต่อการประเมินการให้บริการ
ของลูกค้า
อีกส่วนหนึ่งคือสัดส่วนศูนย์กระจายสินค้าซึ่งบริหารด้วยตัวเองที่น้อยเกินไปทําให้
ประสิทธิภาพการให้บริการลดลงและใช้เวลาการจัดส่งนานขึ้น
เซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสเป็นองค์กรใหญ่ขนาดที่ภายในบริษัทแบ่งออกเป็นสามถึงสี่แบ
รนด์ ซึ่งมีความสัมพันธ์เชิงแข่งขันกันประมาณหนึ่ง
การหาทางแก้ไขปัญหาเหล่านี้เป็นเรื่องที่ชวนปวดกบาลมากที่สุดของเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์
เพรสในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
ตอนนี้ทีมผู้บริหารระดับสูงของเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสกําลังประชุมหารือประเด็น
ทิศทางการพัฒนาของเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรส
ประธานของเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสคือเนี่ยอวิ๋นเซิ่ง แต่เขาไม่ได้ควบคุมทั้งองค์กร มีผู้
ถือหุ้นรายใหญ่และผู้บริหารระดับสูงหลายคนซึ่งเป็นเพื่อนของเขาช่วยด้วย แต่หลายๆ
ครั้งก็มักมีความคิดเห็นแตกต่างกัน
ดังนั้นถ้าเขาต้องการให้องค์กรพัฒนาไปในทิศทางที่คาดหวัง เขาก็ต้องจัดประชุม
หลายครั้งเพื่อรวบรวมความคิดเห็นภายในองค์กรเข้าด้วยกัน
ตอนนี้การประชุมมาถึงขั้นสุดท้ายแล้ว แผนงานสําคัญๆ ส่วนใหญ่หารือกันจบ
เรียบร้อย
รองประธานบริษัทพูดขึ้น “บอสเนี่ย ทุกท่าน เรื่องนี่เฟิงโลจิสติกส์ของเถิงต๋า
กําลังเตรียมสร้างเส้นทางขนส่งทางอากาศ ผมรวบรวมเอกสารและแจกให้ทุกคนแล้ว
“บอสเนี่ยคิดว่าเราควรจัดการเรื่องนี้ยังไงดีครับ”
ถึงการเตรียมการเส้นทางขนส่งทางอากาศอย่างเป็นทางการจะเริ่มขึ้นในอีกสอง
เดือน แต่ลู่หมิงเหลียงก็เริ่มเตรียมการขั้นต้นและประชาสัมพันธ์บ้างแล้ว
ตัวอย่างเช่น แจกใบปลิวตอนส่งพัสดุและตั้งบอร์ดโฆษณาในจุดบริการนี่เฟิง
เพราะธุรกิจจัดส่งด่วนไม่เหมือนธุรกิจอื่นๆ เวลาไม่คอยใคร ถ้ารอจนเส้นทาง
ขนส่งทางอากาศพร้อมให้บริการแล้วค่อยโฆษณาจะไม่ทันกิน ไฟล์ตบินเที่ยวแรกๆ
จะมีพัสดุไม่มาก
เขาต้องโปรโมตล่วงหน้าในพื้นที่ที่นี่เฟิงโลจิสติกส์ครอบคลุม เพื่อที่ว่าเมื่อเปิด
ให้บริการขนส่งข้ามเมืองจะได้มีคนมาใช้บริการเยอะๆ
ข่าวนี้ย่อมต้องเข้าหูเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสแน่นอน
รองประธานสรุปข้อมูลที่เกี่ยวข้องทําเป็นรายงานออกมา
นี่เฟิงโลจิสติกส์ตอนนี้มุ่งให้บริการจัดการปัญหา ‘กิโลเมตรสุดท้าย’ เซิ่งอ
วิ๋นเอ็กซ์เพรสเองก็ร่วมงานกับพวกเขาอย่างใกล้ชิด
ตอนนี้นี่เฟิงโลจิสติกส์ขยายกิจการอย่างรวดเร็วในจิงโจว ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ และ
กว่างโจว จํานวนสาขาจุดให้บริการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
แม้ว่าโดยรวมแล้วจะยังเทียบชั้นกับผู้นําอุตสาหกรรมอย่างเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรส
ไม่ได้ แต่เมื่อไหร่ที่นี่เฟิงโลจิสติกส์เปิดบริการจัดส่งข้ามเมือง พวกเขาจะเป็นภัย
คุกคามต่อเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสแน่นอน
ดังนั้นเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสจึงต้องเตรียมตัวและคิดหามาตรการรับมือโดยเร็วที่สุด
เนี่ยอวิ๋นเซิ่งได้อ่านรายงานแล้ว สีหน้าของเขาเคร่งเครียดขึ้นเล็กน้อย “เรื่องนี้
เป็นไปตามที่เราคาดไว้ นี่เฟิงโลจิสติกส์ขาดทุนยับเยินมาอย่างต่อเนื่อง เป็นไม่ได้ที่
พวกเขาจะไม่พยายามทําอะไรสักอย่าง
“ก็ถือว่าสมเหตุสมผลที่พวกเขาเปิดบริการจัดส่งข้ามเมือง
“ด้วยการสนับสนุนจากเถิงต๋า เป้าหมายของพวกเขาต้องใช้สี่เมืองนี้เป็นศูนย์กลาง
จุดแข็งของนี่เฟิงโลจิสติกส์เจาะกลุ่มลูกค้าระดับไฮเอนด์ด้วยบริการคุณภาพสูงและ
สร้างข้อได้เปรียบทางการแข่งขัน
“บอกได้เลยว่าโมเดลธุรกิจนี้เป็นภัยคุกคามต่อพวกเราในระดับหนึ่ง
“นอกจากนั้นเรายังมีตัวเลือกไม่มาก นี่เฟิงโลจิสติกส์มีจุดบริการอยู่เต็มเมือง
เหล่านี้ ประสบการณ์การจัดส่งก็เหนือกว่าเรา พื้นฐานก่อตั้งมาด้วยการลงทุนที่มากพอ
เราไม่มีทางใช้โมเดลเหมือนพวกเขาได้
“พวกคุณคิดยังไง”
รองประธานเสนอความคิดเห็น “เราร่วมมือกับบริษัทขนส่งอื่นๆ แบนพวกเขาดี
ไหมครับ เหมือนที่เราทํากับฉือลู่เอ็กซ์เพรส”
เห็นได้ชัดว่านี่คือวิธีที่เรียบง่ายและได้ผลดีที่สุด
เซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสเคยใช้วิธีนี้มาก่อนและประสบความสําเร็จ
ปีที่แล้วบริษัทขนส่งชื่อ ‘ฉือลู่เอ็กซ์เพรส’ เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมุ่งเป้าไปที่
ตลาดเมืองระดับล่างในภาคกลางและตะวันตกของจีน ด้วยจุดแข็งด้านความสัมพันธ์
อันแน่นแฟ้นกับแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ และตั้งราคาถูกกว่าเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรส 1-1.5
หยวน พวกเขาคือผู้สร้างจุดเปลี่ยนที่มีผู้สนับสนุนรายใหญ่หนุนหลัง
ฉือลู่เอ็กซ์เพรสให้ความสําคัญกับตลาดเมืองระดับล่างอย่างจริงจัง โดยออก
สโลแกน ‘อยู่สูงเพียงใด อยู่ไกลแค่ไหน ฉือลู่เอ็กซ์เพรสจะไม่จัดส่งแบบส่งเดช’ แปะ
บนผนังหลายพันแห่ง แถมยังประกาศว่าพร้อมจะขาดทุนสองปีติดเพื่อแสดงให้เห็นว่า
พวกเขาเอาจริง
เซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสจึงออก ‘ประกาศห้ามใช้บริการฉือลู่เอ็กซ์เพรสและเครือข่าย’
กับ ‘ประกาศบทลงโทษการใช้บริการฉือลู่เอ็กซ์เพรส’ โดยบอกให้บริษัทผู้ลงทุนแฟ
รนไชส์ห้ามใช้บริการฉือลู่เอ็กซ์เพรสไม่ว่ากรณีใดๆ หรือในรูปแบบใดๆ และปรับสาขา
ที่ทําผิดกฎ
ภายใต้แรงกดดันอันหนักหน่วง ไม่นานฉือลู่เอ็กซ์เพรสก็ล้มเพราะอัตรากําไรที่ต่ํา
และการจัดการภายในอันวุ่นวาย นักลงทุนหมดความไว้วางใจจึงถอนตัวออกไปอย่าง
รวดเร็ว ตอนนี้อยู่ในสภาพร่อแร่
ดังนั้นเมื่อเผชิญหน้ากับภัยคุกคามอย่างนี่เฟิงโลจิสติกส์ ปฏิกิริยาแรกของเซิ่งอ
วิ๋นเอ็กซ์เพรสคือแบนพวกเขา
แต่รองประธานอีกคนคัดค้านทันที
“ไม่ได้ นี่เฟิงโลจิสติกส์ไม่เหมือนฉือลู่เอ็กซ์เพรส
“ฉือลู่เอ็กซ์เพรสเป็นคู่แข่งโดยตรงของเรา ส่วนนี่เฟิงโลจิสติกส์กับเราเคยร่วมงาน
กันอย่างใกล้ชิด จุดบริการนี่เฟิงช่วยแก้ปัญหากิโลเมตรสุดท้ายในจิงโจว ปักกิ่ง เซี่ยง
ไฮ้ และกว่างโจวให้เรา
“ถึงเราจะแบ่งกําไรบางส่วนให้นี่เฟิงโลจิสติกส์ทุกการจัดส่ง แต่ก็ประหยัดค่าแรง
ได้มากเพราะไม่จําเป็นต้องจัดส่งถึงหน้าประตูบ้าน ประสิทธิภาพการส่งและรายได้ของ
เราเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
“ถ้าเราแบนนี่เฟิงโลจิสติกส์ พวกเขาก็จะไม่ส่งของให้เรา ถ้าแตกหักกันก็จะสร้าง
ความเสียหายให้กับธุรกิจประจําวันของเรามหาศาล
“อีกอย่างธุรกิจจัดส่งด่วนข้ามเมืองของนี่เฟิงโลจิสติกส์ก็ยังพัฒนาไม่เต็มที่ พอ
เปิดตัวแล้วก็จะเน้นไปที่ตลาดขนส่งข้ามเมืองระดับไฮเอนด์ ซึ่งค่อนข้างแตกต่างจาก
จุดยืนของธุรกิจเรา
“การสั่งแบนตอนนี้ถือเป็นการแสดงท่าทีต่อต้านมากเกินไป ผมคิดว่าไม่
เหมาะสม”
ผู้บริหารระดับสูงอีกคนเห็นด้วย “ผมก็คิดแบบนั้นเหมือนกัน
“ประเด็นสําคัญอีกอย่างคือนี่เฟิงโลจิสติกส์แตกต่างจากฉือลู่เอ็กซ์เพรส ความ
ต้านทานต่อความเสี่ยงของพวกเขาแตกต่างกันลิบลับ
“ฉือลู่เอ็กซ์เพรสเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็วเพราะได้นายทุนใหญ่จํานวนหนึ่ง
สนับสนุน แต่พอโดนเราสั่งแบนการพัฒนาธุรกิจของพวกเขาก็ติดขัด นายทุนใหญ่เสีย
ความมั่นใจ ฉือลู่เอ็กซ์เพรสเลยตกต่ําลงอย่างรวดเร็ว
“แต่นี่เฟิงโลจิสติกส์พึ่งทุนจากเถิงต๋าแหล่งเดียว แม้จะขาดทุนมามากกว่าหนึ่งปี
นับตั้งแต่ก่อตั้ง แต่กิจการก็ยังเดินหน้าต่อ หมายความว่าผู้บริหารระดับสูงของเถิงต๋า
คอร์เปอเรชันให้ความสําคัญกับนี่เฟิงโลจิสติกส์มาก
“พวกเขาขาดทุนอยู่แล้วตั้งแต่แรก ถึงเราจะแบนพวกเขาก็แค่ขาดทุนต่อ แต่ยัง
ได้รับการสนับสนุนจากผู้บริหารระดับสูงของเถิงต๋า การทําแบบนี้ไม่ได้สร้างผลกระทบ
ใหญ่หลวงให้นี่เฟิงโลจิสติกส์
“ถ้าทําแบบนั้นพวกเขาจะโดนบังคับให้ทุ่มพลังทั้งหมดกับธุรกิจจัดส่งของตัวเอง
พวกเขาจะสู้กับเราซึ่งๆ หน้าโดยอาศัยข้อได้เปรียบด้านจุดบริการที่มากกว่า ซึ่งไม่เป็น
ผลดีกับเรา
“พูดง่ายๆ คือพอไม่มีอะไรให้เสียก็ไม่จําเป็นต้องกลัว
“การแบนไม่ใช่ทางเลือกที่ฉลาดนัก”
ต่างคนต่างเสนอความคิดเห็น โดยที่ยังไม่เห็นพ้องต้องกัน
เพราะนี่เฟิงโลจิสติกส์ดําเนินธุรกิจมาพักใหญ่แล้ว ไม่ได้เป็นคู่แข่งโดยตรงกับ
บริษัทจัดส่งเจ้าเก่า แต่มีความสัมพันธ์ทับซ้อนเชิงร่วมมือและแข่งขัน
เซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสเคยชินกับการโยนพัสดุทิ้งไว้ที่จุดบริการนี่เฟิงแล้วออกไปทันที
ในหลายๆ พื้นที่ ทําให้ประสิทธิภาพการให้บริการเพิ่มขึ้นหลายเท่า หลายสาขาปรับ
จํานวนบุคลากรและตัดพนักงานที่ไม่จําเป็นทิ้งเพื่อประหยัดต้นทุน
ถ้าแบนนี่เฟิงโลจิสติกส์ พวกเขาก็ต้องส่งของจนถึงมือลูกค้าเองหรือตั้งจุดรับพัสดุ
เพิ่มจํานวนมาก
ตัวเลือกแรกเป็นไปไม่ได้เลยเพราะพวกเขามีพนักงานไม่พอ ส่วนตัวเลือกหลังไม่
สามารถจัดการได้ในเวลาสั้นๆ
เนี่ยอวิ๋นเซิ่งเคาะโต๊ะเบาๆ เมื่อเห็นว่าทุกคนคุยกันใกล้จบแล้ว
“โอเค ขอผมพูดอะไรสักหน่อย
“นี่เฟิงโลจิสติกส์เริ่มธุรกิจจัดส่งเองแล้ว ซึ่งก็อยู่ในความคาดหมายของเรา ไม่ใช่
เรื่องน่าแปลกใจอะไร
“แน่นอนว่าด้วยความที่พวกเขาอาจเป็นคู่แข่งกับเรา การเปิดโมเดลใหม่ของพวก
เขาจึงเป็นสิ่งที่เราควรต้องระวัง
“แต่เห็นได้ชัดว่าถ้าแบนพวกเขาทันทีก็ดูเว่อร์เกินไป ถ้าอยากแบนจริงๆ ก็ต้องหา
ตัวตายตัวแทนนี่เฟิงโลจิสติกส์ให้ได้และต้องผ่านการพิจารณาอย่างถี่ถ้วน
“ดูเหมือนว่าเราต้องรีบดําเนินแผนแก้ปัญหากิโลเมตรสุดท้ายอย่างเร่งด่วน
“โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีจุดบริการนี่เฟิงครอบคลุม เราต้องลดการพึ่งพาพวกเขาให้
ได้เร็วที่สุด!”
เห็นได้ชัดว่าเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสที่เป็นผู้นําอุตสาหกรรมจัดส่งคิดแนวทางแก้ปัญหา
กิโลเมตรสุดท้ายเอาไว้แล้ว
ไม่ว่าจะคิดยังไง แนวทางที่ประหยัดที่สุดก็มีอยู่แค่สองแนวทางคือ ตั้งตู้รับพัสดุ
หรือตั้งจุดรับพัสดุในรูปแบบหน้าร้าน
แต่พวกเขาทําเหมือนนี่เฟิงโลจิสติกส์ที่ส่งตรงถึงหน้าประตูบ้านไม่ได้ เพราะต้นทุน
ด้านค่าจ้างสูงเกินไป
ไม่ใช่ว่าจ่ายไม่ไหว แต่ต้องคํานึงถึงกําไรด้วย
ทําแบบนั้นไม่ได้กําไร แถมยังอาจขาดทุน นอกจากผู้บริหารระดับสูงของเซิ่งอ
วิ๋นเอ็กซ์เพรสจะไม่เห็นด้วยแล้ว คู่ค้าทางธุรกิจรายใหญ่ก็คงคัดค้านและไม่ให้ความ
ร่วมมืออย่างเต็มที่
สุดท้ายแล้วพวกเขาก็ไม่มีทางฝืนเอาโมเดลแบบนี่เฟิงโลจิสติกส์มาใช้ได้
ถึงตู้รับพัสดุหรือจุดรับพัสดุที่ไม่ได้ส่งพัสดุถึงหน้าประตูจะด้อยกว่านี่เฟิงโลจิสติ
กส์ในแง่ของประสบการณ์การใช้บริการ แต่เซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสก็มีจุดแข็งของตัวเอง
เหมือนกัน นั่นคือค่าธรรมเนียมถูกกว่าและมีจุดบริการครอบคลุมหลายเมืองกว่า
ค่าธรรมเนียมถูกกว่าหมายความว่าบริษัทอีคอมเมิร์ซหลายเจ้าจะมองเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์
เพรสเป็นตัวเลือกแรกเพื่อลดต้นทุน ลูกค้าหลายคนที่คํานึงเรื่องราคาเป็นอันดับแรก
อาจยอมสละประสบการณ์บางอย่างและเลือกเซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสแทน
นอกจากนั้นการตั้งตู้รับพัสดุก็เป็นแนวทางที่ได้กําไร หากลงทุนก้อนโตก็น่าจะ
คืบหน้าไปได้เร็วมาก
เมื่อเริ่มดําเนินการทั้งสองแผนนี้ เซิ่งอวิ๋นเอ็กซ์เพรสก็จะไม่ต้องพึ่งจุดบริการนี่เฟิง
ในบางเมือง ถึงตอนนั้นพวกเขาก็จะรับมือต่อสถานการณ์ได้อย่างมั่นใจยิ่งขึ้น
ผู้บริหารระดับสูงส่วนใหญ่ที่มาร่วมประชุมเห็นด้วยกับแนวทางนี้
ในที่สุดเนี่ยอวิ๋นเซิ่งก็ตัดสินใจ “โอเคครับ งั้นก็เอาตามนี้ อย่าเพิ่งบอกให้นี่เฟิงโล
จิสติกส์รู้ ร่วมงานกันไปตามปกติก่อน
“ระหว่างนี้เราจะลงทุนตั้งตู้รับพัสดุจํานวนมากทั่วประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มี
จุดบริการนี่เฟิงครอบคลุม เราต้องค่อยๆ สร้างแนวทางการแก้ปัญหากิโลเมตรสุดท้าย
ของตัวเอง
“แน่นอนว่าในช่วงต้นเราเลือกพื้นที่ทดสอบเพื่อเปรียบเทียบกระแสตอบรับของ
ลูกค้าในพื้นที่ที่ไม่มีจุดบริการนี่เฟิงกับพื้นที่ที่มีจุดบริการนี่เฟิงได้
“เราต้องจัดการประเด็นนี้อย่างจริงจัง!”