ผมย้อนอดีตมาเปลี่ยนชะตายุค 80 (นิยายแปล) - ตอนที่ 1115 ไว้อาลัยท่ามกลางหิมะ
ตอนที่ 1115 ไว้อาลัยท่ามกลางหิมะ
“ผู้ช่วยเจียง ฉันยังสอนนักเรียนอยู่เลย”
หยินเจิ้งหันไปมองห้องเรียน นักเรียนสองสามคนก็มองออกมานอกหน้าต่างด้วยรอยยิ้มที่สดใสบนใบหน้าของพวกเขา
ไม่มีใครในหมู่นักเรียนของโรงเรียนประถมซานหัว ที่ไม่รู้จักเจียงเสี่ยวไป๋ หากว่าตอนนี้หมดเวลาเรียนแล้ว พวกเขาก็คงจะวิ่งเข้ามารุมเจียงเสี่ยวไป๋แน่ ๆ
ตอนนี้พวกเขาทำได้เพียงแสดงออกด้วยการยิ้มให้ โดยให้เขารู้ว่าทุกคนเห็น “อาจารย์เจียง”แล้ว
เจียงเสี่ยวไป๋เองก็ยิ้มกลับและโบกมือเข้าไปข้างใน เพื่อแสดงให้เห็นว่าเขาเองก็เห็นพวกเด็ก ๆ เหมือนกัน
หยินเจิ้งหันกลับมาและพูดต่อ “คุณไปที่ห้องพักครูก่อนเถอะครับ ข้างนอกหิมะตก เดี๋ยวผมจะตามไปหลังจากที่สอนเสร็จ ”
เจียงเสี่ยวไป๋พยักหน้า “ไปสอนก่อนเถอะ ฉันแค่ดูเฉย ๆ ”
หลังจากนั้นเขาก็พาจางเสี่ยวชุ่นไปที่ห้องพักครู
อาคารเรียนของโรงเรียนซานหัวเป็นอาคาร 2 ชั้น แต่ละชั้นมีห้องเรียน 4 ห้อง ทางเดินอยู่ตรงกลางอาคารเรียนและห้องพักของครูจะอยู่บนชั้น 2 ทางซ้ายสุด
เมื่อเปิดประตูเข้าไปก็จะมีโต๊ะ ตู้ และโต๊ะหลุมไฟสามตัวที่จัดไว้อย่างเรียบร้อยภายใน ทำให้พื้นที่ซึ่งแต่เดิมกว้างขวาง ดูแออัดขึ้นมามาก
โรงเรียนประถมซานหัวมีนักเรียนเพียงสามสิบกว่าคนเท่านั้น แต่มีครูถึงยี่สิบคน
หากพูดถึงอัตราส่วนครูต่อนักเรียน เกรงว่าครูที่นี่คงจะมากที่สุด
เหตุผลหลักก็เป็นเพราะกฎที่เจียงเสี่ยวไป๋เคยตั้งไว้ ที่ว่าหากครูคนใดอยากที่จะบรรจุเป็นผู้สอนในโรงเรียนประถมซิวซัว จะต้องมาฝึกสอนที่โรงเรียนประถมซานหัวเป็นเวลาครึ่งปีถึงหนึ่งปีก่อน
และหลังจากนั้น ครูในโรงเรียนประถมศึกษาซิวซัว ก็จะต้องเวียนกันมาเป็นครูอาสาประมาณครั้งละ 10 คน เพื่อขึ้นมาสอนนักเรียนในโรงเรียนประถมศึกษาซานหัวทุกภาคการศึกษา นอกเหนือจากครูเกษียณ 8 คน ที่เต็มใจจะสอนอยู่ที่นี่ ก็จะมีครูอาสาเหล่านี้ขึ้นมาสอนไม่ซ้ำหน้า จึงทำให้ที่นี่มีครูเยอะมาก
เมื่อเจียงเสี่ยวไป๋เปิดประตูและเข้ามาในห้องพักครูก็มีครู 7-8 คนที่กำลังนั่งอยู่รอบโต๊ะหลุมไฟ 2 โต๊ะ เสียงเปิดประตูดังกล่าวทำให้พวกเขาตกใจจนต้องหันกลับมามองที่ต้นเสียง
“ผู้ช่วยเจียง ! ”
“ผู้ช่วยเจียง ทำไมคุณถึงมาที่นี่ได้ ? ”
“ผู้ช่วยเจียง…”
“……”
“…”
ทุกคนลุกขึ้นยืนและทักทายเจียงเสี่ยวไป๋ด้วยความประหลาดใจ ครูหนุ่มหลายคนถึงกับวิ่งเข้ามารับของอย่างรวดเร็ว ทั้งจากเจียงเสี่ยวไป๋และจางเสี่ยวชุ่น
“มันหนักจริง ๆ ! ”
“มันยากจริง ๆ ที่คุณจะแบกของหนัก ๆ ขึ้นมาท่ามกลางหิมะที่ตกหนักขนาดนี้ ! ”
ครูหนุ่มสองคนหยิบตะกร้าขึ้นมาแล้วพูด
“ไม่เป็นไร ! ”
เจียงเสี่ยวไป๋พูดอย่างสบาย ๆ
ในเวลานี้ ถานเฉียนป๋อก็ได้เดินมาหาเจียงเสี่ยวไป๋แล้วพูดว่า “ผู้ช่วยเจียง ขอบคุณมากที่คุณยอมยกของหนักขึ้นมาแบบนี้ มานั่งข้างโต๊ะหลุมไฟเพื่อทำให้ร่างกายอบอุ่นก่อนเถอะ”
จางเป่าซานยังกล่าวอีกว่า “หิมะตกหนักขนาดนี้ ไม่คิดเลยจริง ๆ ว่าคุณจะมา”
“สวัสดีอาจารย์ถาน ! ”
“สวัสดีอาจารย์จาง ! ”
ถานเฉียนป๋อและจางเป่าซานเป็นครูเกษียณที่มาช่วยสอนที่นี่ และพวกเขาก็คุ้นเคยกับเจียงเสี่ยวไป๋มาก เจียงเสี่ยวไป๋กล่าวสวัสดีทั้งสองด้วยรอยยิ้มแล้วเดินไปนั่งลงที่ข้างโต๊ะหลุมไฟ
ครูหนุ่มที่มือไวได้ชงชาไว้ให้เขาเรียบร้อยแล้ว
เจียงเสี่ยวไป๋จิบชาร้อน จากนั้นเขาก็ยื่นบุหรี่ให้ครูทุกคน แล้วเริ่มพูดคุยกับพวกเขา
“อาจารย์ถาน ครูใหญ่…”
เจียงเสี่ยวไป๋มองที่ถานเฉียนป๋อและถามด้วยน้ำเสียงทุ้มลึก
ใบหน้าของถานเฉียนป๋อแสดงความโศกเศร้า และดวงตาที่ขุ่นมัวของเขาก็มีความชุ่มชื้นเล็กน้อย เขาหลีกเลี่ยงสายตาของเจียงเสี่ยวไป๋และพูดว่า “ผู้ช่วยเจียง คุณรู้เรื่องของครูใหญ่แล้วใช่ไหม”
เจียงเสี่ยวไป๋พยักหน้า “ลุงหงในหมู่บ้านเสวียลั่วเล่าให้ผมฟังบ้างแล้ว แต่ผมอยากจะรู้จากปากคุณมากกว่า”
หลังจากพูดอย่างนั้น เขาก็พูดอย่างตำหนิ “อาจารย์ถาน เรื่องสำคัญแบบนี้ คุณควรบอกผม”
ถานเฉียนป๋อกล่าวว่า “ครูใหญ่บอกฉันซ้ำแล้วซ้ำเล่าก่อนที่เขาจะตายว่าห้ามบอกคุณ เพราะมันจะเป็นการรบกวนคุณ … ”
จางเป่าซานยังกล่าวอีกว่า “ผู้ช่วยเจียง นี่คือสิ่งที่ครูใหญ่บอกพวกเราจริง ๆ เขาบอกว่าคุณนั้นมีบุญคุณกับทุกคนในหมู่บ้านซานหัวมากพอแล้ว และอีกอย่าง งานของคุณก็เยอะมาก ”
จากนั้นเจียงเสี่ยวไป๋ก็เข้าใจ ไม่น่าแปลกใจเลยที่เขาไม่ได้รับข่าวคราวเกี่ยวกับการจากไปของครูใหญ่ มันกลับกลายเป็นคำขอของครูใหญ่ก่อนตายนี่เอง
เขายิ้มอย่างขมขื่นและถอนหายใจ “อาจารย์ถาน ผมขอโทษที่ไปตำหนิคุณแบบนั้น ”
ถานเฉียนป๋อโบกมือ “อันที่จริง เราก็อยากจะบอกคุณเหมือนกัน แต่เราไม่สามารถขัดกับความปรารถนาสุดท้ายของครูใหญ่ได้”
เจียงเสี่ยวไป๋เข้าใจเรื่องนี้ดี
ในยุคนี้ผู้คนยังคงให้ความสำคัญต่อคำขอสุดท้ายของคนที่จะจากไปมาก และโดยทั่วไปจะไม่ขัดความต้องการของผู้ตาย
“อาจารย์ถาน ร่างของครูใหญ่ถูกฝังอยู่ที่ไหนเหรอครับ ? ” เจียงเสี่ยวไป๋ถาม “ผมอยากไปไว้อาลัยหน้าหลุมศพของเขา”
ถานเฉียนป๋อพูดว่า “มันอยู่ที่เขาด้านหลังหมู่บ้าน”
เจียงเสี่ยวไป๋เดินตามถานเฉียนป๋อออกไป จากนั้นทุกคนก็เดินตามไปด้วยเช่นกัน
ทันทีที่พวกเขาเดินลงมาที่ชั้น 1 เสียงกริ่งก็ดังขึ้น
เหวินฮัวเหริน, หยินเจิ้ง และครูคนอื่น ๆ ก็เดินออกจากห้องเรียน ตามมาด้วยนักเรียนทุกชั้นเรียน
“ผู้ช่วยเจียง ! ”
“อาจารย์เจียง ! ”
“สวัสดีครับ อาจารย์เจียง ! ”
“……”
ที่ด้านหน้าอาคารเรียนเริ่มมีชีวิตชีวาขึ้นมาทันที
“อาจารย์ถาน คุณจะไปที่ไหนเหรอ…”
เหวินฮัวเหรินถามถานเฉียนป๋อหลังจากที่เขาทักทายเจียงเสี่ยวไป๋เสร็จ
ถานเซียนป๋อกล่าวว่า “ผู้ช่วยเจียงบอกให้ฉันพาไปที่หลุมศพของครูใหญ่น่ะ”
เหวินฮัวเหรินพยักหน้า เขาเดินไปหาเจียงเสี่ยวไป๋และกล่าวขอโทษ “ก่อนที่ครูใหญ่จะเสีย เดิมทีฉันต้องการส่งจดหมายไปบอกคุณ”
เจียงเสี่ยวไป๋กล่าวว่า ” ผมรู้ทุกอย่างแล้วครับ”
เหวินฮัวเหรินพูดว่า “ในเมื่อทุกคนจะไปที่หลุมศพของครูใหญ่ ฉันก็จะไปกับพวกคุณด้วย ! ”
เจียงเสี่ยวไป๋พยักหน้าและเดินออกไปอย่างเงียบ ๆ
คนอื่น ๆ ตามมาอย่างรวดเร็ว รวมทั้งเด็กนักเรียนหลายคนด้วย
หิมะตกลงมาพร้อมกับลมหนาวที่พัดเข้ามาปะทะใบหน้า
เมื่อทุกคนเดินมาถึงเนินเขา ศีรษะและไหล่ของพวกเขาก็ถูกปกคลุมไปด้วยเกล็ดหิมะสีขาวบาง ๆ
เจียงเสี่ยวไป๋เห็นจากระยะไกลว่ามีหลุมศพอีกหลุมหนึ่งถูกเพิ่มเข้ามาไม่ไกลจากหลุมศพของหลี่ม่านม่าน หลุมฝังศพถูกปกคลุมไปด้วยหิมะที่แน่นหนา หากไม่ใช่เพราะโครงร่างของดอกไม้ใต้หิมะข้างสุสาน ก็คงไม่มีใครรู้ว่าเป็นหลุมศพใหม่
เจียงเสี่ยวไป๋ยืนอยู่หน้าหลุมศพเป็นเวลานาน
คนอื่น ๆ เองก็ยืนเงียบ ๆ อยู่ข้างหลังของเขา ไม่มีใครพูดอะไรสักคำ ราวกับว่าเสียงเดียวในโลกคือเสียงหวีดหวิวของลมที่พัดไปในอากาศ
“ผู้ช่วยเจียง…”
หลังจากนั้นไม่นาน จางเสี่ยวชุ่นก็ก้าวไปข้างหน้าและมอบกระดาษเงิน เทียน และธูปให้กับเจียงเสี่ยวไป๋ เพื่อนำมาเผาหน้าหลุมศพ
“ขอบคุณ”
เจียงเสี่ยวไป๋กล่าวขอบคุณเขาและก้าวไปข้างหน้าเพื่อเผากระดาษเงิน
ตอนแรกที่เขามาที่หมู่บ้านซานหัวในครั้งนี้ เดิมทีเขาต้องการมาเคารพต่อหน้าหลุมศพของหลี่ม่านม่าน ดังนั้นเขาจึงเตรียมเครื่องบูชา หลังจากทราบข่าวการเสียชีวิตของครูใหญ่จากจากหงไคหยูในหมู่บ้านเสวียลั่ว เขาก็ซื้อกระดาษเงินและเทียนหอมจากที่นั่นเพิ่ม
จางเสี่ยวชุ่นเห็นเจียงเสี่ยวไป๋เดินมาที่ภูเขาด้านหลัง เขาจึงหยิบของแล้วเดินตามมา
ลมฤดูหนาวพัดแรง ดังนั้นเจียงเสี่ยวไป๋จึงต้องจุดเทียนและธูปอยู่หลายครั้ง ก่อนที่จะได้เผากระดาษเงิน
ไม่นานหลังจากนั้น เปลวเทียนและขี้เถ้าของกระดาษที่ถูกเผาก็ปลิวไปตามลม เขม่าสีดำปลิวไปทุกที่ พัดไปติดบนศีรษะ ใบหน้า ไหล่ และร่างกายของทุกคน
ทว่ากลับไม่มีใครปัดมันออก
ทุกคนปล่อยให้เขม่านั้นตกใส่พวกเขา
ในขณะที่เผากระดาษเงิน เจียงเสี่ยวไป๋ก็พูดว่า “ครูใหญ่ ผมมาที่นี่เพื่อพบคุณแล้วนะครับ ! ”
ขณะที่เขาพูด เสียงของเขาก็สะอื้นไปด้วย
ครูใหญ่ผู้อุทิศชีวิตส่วนใหญ่ให้กับโรงเรียนประถมศึกษาซานหัว เขาอยู่ที่นี่จนวันสุดท้ายของชีวิต บางทีเขาอาจต้องการดูแลเด็ก ๆ ที่นี่ตลอดไป หรือบางทีเขาอาจอยากเห็นเด็ก ๆ เดินออกจากภูเขาลูกนี้เพื่อไปเติบโตข้างนอกด้วยตาของเขาเอง เจียงเสี่ยวไป๋ยิ่งคิดก็ยิ่งรู้สึกเสียใจ
เขาไม่ได้อยู่เห็นวันสุดท้ายของครูใหญ่ จึงไม่รู้ว่าความปรารถนาสุดท้ายของเขาคืออะไร ?
แต่สิ่งที่เขาพูดได้ก็คือ “ครูใหญ่ไม่ต้องกังวลนะครับ ผมจะดูแลเด็ก ๆ ที่นี่แทนคุณเอง”